Türkiye’nin 2026-2027 sezonunda 4 milyon 30 bin tonluk zeytin rekoltesine ulaşması bekleniyor. Ancak toplama ve bakım giderleri ile düşük alım fiyatları arasındaki fark, ürünün dalda kalması ve küçük üreticinin geleceğiyle ilgili endişeleri artırıyor.
Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan’ın açıklamasına göre, yeni sezonda 588 bin ton zeytinyağı ve 1 milyon 163 bin ton sofralık zeytin üretilmesi öngörülüyor. Tarihi seviyedeki rekolte beklentisine karşın sektörde üreticinin gelir elde edemeyeceği yönündeki kaygılar öne çıkıyor.
Zeytinin yalnızca toplanması için kilogram başına 25 liraya kadar harcama yapılırken, bakım giderleriyle birlikte toplam maliyetin 50 liraya ulaştığı belirtiliyor. Akhisar’da toptan zeytinin 20 liradan alıcı bulması, üreticinin maliyetinin altında satış yapması anlamına geliyor. Bu nedenle yere dökülen zeytinlerin bir bölümünün toplanmadığı aktarılıyor.
Zeytinyağında da benzer bir maliyet baskısı yaşanıyor. Üretim maliyetinin en az 250 lira olduğu belirtilen yağın piyasada 170-180 lira aralığında satıldığı ifade ediliyor. Düşük fiyatların sürmesi halinde beklenen toplam rekoltenin gerçekleşmeyebileceği değerlendiriliyor.
Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, üreticinin maliyetin altında satışa zorlanmasına tepki göstererek Tarım Kredi Kooperatifleri, Marmarabirlik ve Tariş’in piyasaya üretici lehine müdahale etmesi çağrısında bulundu. Kocagöz ayrıca kamunun kaynaklarını harekete geçirmesi gerektiğini savundu.
Kocagöz, önlem alınmaması halinde önümüzdeki 3-5 yılda küçük üreticilerin topraklarını terk edebileceği, zeytinliklerin büyük şirketlerin eline geçebileceği ve çiftçilerin işçileşebileceği uyarısında bulundu.
Kaynak:
