Sera gazları, küresel ısınma ve Paris İklim Anlaşması, iklim krizine ilişkin haberlerde sıkça kullanılan temel kavramlar arasında yer alıyor. Sanayi Devrimi’nden bu yana fosil yakıt kullanımı ve ormansızlaşma, sıcaklık artışını hızlandırırken 1,5 derece eşiği kritik bir sınır olarak öne çıkıyor.
Güneşten gelen enerjinin bir kısmı yeryüzünden uzaya geri yansır; ancak atmosferde biriken karbondioksit ($CO_2$), metan ($CH_4$) ve azot oksit ($N_2O$) gibi gazlar bu ısının kaçmasını engelleyerek bir örtü gibi gezegeni ısıtır. Doğal sera etkisi yeryüzünde yaşamın sürmesi için gereklidir; ancak Sanayi Devrimi'nden bu yana fosil yakıt (kömür, petrol, doğal gaz) kullanımı ve ormansızlaşma nedeniyle bu gazların yoğunluğu yapay şekilde fırladı. Isı dengesinin bozulması, bugün "küresel ısınma" olarak adlandırdığımız süreci doğrudan tetikliyor.
Paris İklim Anlaşması'nın temel hedefi, küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1.5 santigrat derece ile sınırlandırmaktır.
Bilim insanlarına göre bu değer basit bir hava durumu farkı değil; gezegenin geri dönüşü olmayan kırılma noktalarını (tipping points) tetiklememesi için belirlenen kırmızı çizgidir. Sıcaklık artışı 2 dereceye ulaştığında kutup buzullarının tamamen erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, ölümcül sıcak hava dalgaları ve kalıcı kuraklık riski katlanarak artıyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
