Homeros’un İlyada ve Odysseia’sı 2.800 yıldır okunuyor

Dünya edebiyatının başlangıcında anıtlaşmış bir ozan duruyor.

Yaklaşık 2.800 yıldır insanlar onun anlattığı savaşları, kahramanları, tanrıları, denizleri, fırtınaları ve eve dönmeye çalışan insanları okuyup dinliyor.

İlyada 24 bölüm ve 15.693 dizeden, Odysseia yine 24 bölüm ve 12.109 dizeden oluşuyor. İkisi birlikte yaklaşık 27.800 dize.

İspanyolca ve Çince Homeros’un Odysseia kitapları

Her ikisi de eski Helen/Yunan şiirinin geleneksel ölçüsü olan daktil heksameterle söylenmiş.

“Daktil” bir ölçü ayağının adıdır; temel biçimi bir uzun, iki kısa hecedir (– ∪ ∪). “Heksameter” ise bir dizenin altı ölçü ayağından oluşmasıdır. Homeros’ta bu daktil ayaklarının yerini zaman zaman iki uzun heceden (- -) oluşan ayaklar da alır.

Türk ve Osmanlı şiirinde şiirin bu tür ritmik ölçüsüne “vezin” denir.

Homeros'un dizelerinde kafiye yoktur. Eski Yunan şiiri ritmi kafiyeyle değil, hecelerin uzunluğuyla kurardı.

Ama Homeros'u ölümsüzleştiren yalnızca anlattığı öyküler değildir.

Sözcüklerini dolaştırdığı yerler arasında Akdeniz çevresinin, Batı Anadolu'nun coğrafyası vardır.

Bu topraklarda yaşayan halklar, kentler, gelenekler...

Ve hatta dönemin gündelik yaşamına ilişkin pek çok ayrıntı.

Anlattığı olayların arkasına baktığınızda karşınıza bir bilge çıkar.

Çünkü bazı sesler çağları aşar; Ege’nin rüzgârları binyıllardır aynı dizeleri fısıldar denize.

Homeros büstü. İ.S. 2. yüzyıl Roma kopyası; İ.Ö. 2. yüzyıla ait Hellenistik bir özgülden. Baiae, İtalya. British Museum, Londra

Bu ifadeler yaklaşık üç bin yıldır insan belleğinde yaşamayı sürdürüyor.

Çünkü dünyada adı Homeros kadar çok bilinen, ama yaşamı hakkında bu kadar az şey bilinen başka kaç büyük ozan vardır?

Antik Çağın insanları bile bu soruya kesin bir yanıt veremiyordu.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika