Haber detayı
Haberin ayrıntıları
Böbrek kanserinde dünya genelinde dikkat çeken gelişmeler yaşanıyor. İngiltere’de yayımlanan yeni sağlık verileri, hastalığın özellikle genç yaş grubundaki seyrine ilişkin endişeleri artırdı. İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) verilerine göre, 50 yaş altındaki kişilerde böbrek kanseri teşhisleri 2023 yılında 1095 iken, 2024 yılında yüzde 12 artışla 1227’ye ulaştı.
Genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilinen böbrek kanserinin gençlerde de artış göstermesi üzerine uzmanlar, kolaylıkla gözden kaçabilen belirtilere karşı uyarıda bulundu. Böbrek kanseri teşhisi konulan kişilerin yaklaşık dörtte üçünün 60 yaşın üzerinde olduğu biliniyor. Ancak uzmanlara göre 50 yaş altındaki vakalarda da son yıllarda kademeli bir artış yaşanıyor.
Böbrek Kanseri İngiltere yardım kuruluşunun Genel Müdürü Andrew Greaves, hastalığın özellikle gençlerde fark edilmesinin zor olduğunu belirtti. Böbrek kanserindeki gelişmeler Türkiye açısından da önem taşıyor. Üroloji Uzmanı Prof. Dr.
Tolga Akman, son yıllarda böbrek kanserinin saptanma oranında dikkat çekici bir yükseliş yaşandığını belirterek, bunun önemli nedenlerinden birinin ultrason, tomografi ve MR gibi görüntüleme yöntemlerinin daha yaygın kullanılması olduğunu söyledi.
Günlük uygulamada başka sağlık sorunları nedeniyle yapılan görüntülemelerde böbrek kitlelerinin tesadüfen tespit edildiğini aktaran Akman, bazı hastaların ise tanı konulduğunda tümörün oldukça büyümüş veya çevre dokulara yayılmış olması nedeniyle ileri evrede bulunduğunu ifade etti.
Özellikle düzenli sağlık kontrolü yaptırmayan kişilerde geç teşhis riskinin arttığına dikkat çeken Akman, pandemi sonrasında kontrollerin aksamasının da bu tabloyu belirginleştirdiğini kaydetti. Böbrek kanserinin erken dönemde belirti vermemesinin temel nedenlerinden biri, böbreklerin anatomik konumu ve tümör büyümesine uzun süre tolerans gösterebilmesi. Prof.
Tolga Akman, böbreğin derin yerleşimli bir organ olması ve ağrı reseptörlerinin sınırlı bulunması nedeniyle tümörün uzun süre fark edilmeden büyüyebildiğini belirtti. Melih Balcı da böbrekte gelişen kitlelerin belirli bir boyuta ulaşana veya çevre dokulara baskı yapana kadar hastada herhangi bir şikâyete yol açmayabileceğini ifade etti.
Balcı'ya göre idrarda kan görülmesi, yan ağrısı, karın veya bel bölgesinde ele gelen kitle, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve kansızlık önemli belirtiler arasında yer alıyor. İleri evrelerde ise ateş, gece terlemesi ve kemik ağrıları da görülebiliyor. İngiltere’deki uzmanların paylaştığı veriler de benzer belirtilerin teşhis sürecini zorlaştırdığını ortaya koyuyor.
Böbrek Kanseri İngiltere Genel Müdürü Andrew Greaves’e göre hastaların yaklaşık üçte biri teşhis öncesinde sırt, yan veya karın ağrısı yaşıyor. Hastaların dörtte birinde sürekli yorgunluk, yaklaşık altıda birinde ise gece terlemesi görülüyor. En bilinen belirtilerden biri olan idrarda kan ise farklı nedenlerle ortaya çıkabildiği için her zaman kanser şüphesiyle ilişkilendirilmiyor.
Böbrek kanserinin yalnızca ailesinde kanser öyküsü bulunan kişilerde görüldüğü düşüncesinin doğru olmadığını belirten uzmanlar, yaşam tarzı ve kronik hastalıkların da önemli rol oynadığını vurguluyor. Tolga Akman; sigara kullanımı, fazla kilo, yüksek tansiyon, uzun süreli ağrı kesici kullanımı ve kronik böbrek hastalığını başlıca risk faktörleri arasında sıraladı.
Uzun süre diyaliz tedavisi gören kişilerde böbrek dokusunda meydana gelen yapısal değişikliklerin de kanser gelişimi açısından risk oluşturabileceğini belirtti. Melih Balcı ise özellikle sigaranın böbrek kanseri açısından güçlü risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çekti.
Obezitenin hormonal ve metabolik değişiklikler yoluyla böbrek dokusunu etkileyebildiğini, hipertansiyonun da hastalık riskinde rol oynayabildiğini ifade etti. Böbrek kanserinde tedavi seçenekleri, hastalığın evresine ve tümörün büyüklüğüne göre değişiyor. Erken evrede tespit edilen tümörlerde böbreğin tamamının alınmasına gerek kalmadan yalnızca tümörün çıkarıldığı böbrek koruyucu cerrahiler uygulanabiliyor.
İleri evrelerde ise böbreğin tamamının alınması gerekebiliyor. Hastalığın başka organlara yayıldığı durumlarda cerrahi tedaviye ek olarak hedefe yönelik ilaçlar ve immünoterapiler kullanılabiliyor. İngiltere verilerine göre hastaların yaklaşık beşte birine dördüncü evrede teşhis konuluyor. Hastalığın bu aşamasında beş yıllık sağkalım oranının yüzde 15’e kadar düştüğü belirtiliyor.
Bu tablo, erken teşhisin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Uzmanlar, böbrek kanserine karşı herkese uygulanması gereken standart bir toplum tarama programı bulunmadığını, ancak risk grubundaki kişilerin doktor değerlendirmesi doğrultusunda düzenli kontrollerini yaptırmasının önemli olduğunu vurguluyor.
Özellikle idrarda kan, geçmeyen yan veya bel ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve sürekli yorgunluk gibi şikâyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiği belirtiliyor. Erken tanı, hem tedavi seçeneklerini artırıyor hem de hastaların yaşam süresi ve kalitesi açısından önemli avantaj sağlıyor.
Kaynak: Hürriyet