Güneydoğu Asya’nın çağdaş sineması İstanbul Modern Sinema’da

İstanbul Modern Sinema, Filipinler İstanbul Başkonsolosluğu, Tayland Ankara Büyükelçiliği, Malezya İstanbul Başkonsolosluğu desteğiyle, uluslararası festivallerde giderek daha fazla görünürlük kazanan çağdaş Güneydoğu Asya sinemasına odaklanıyor.

Filipinler, Malezya, Tayland ve Kamboçya’dan 2020’lerin dikkat çeken 11 filmi bir araya getiren “Muson Hayalleri”, bölgenin toplumsal dönüşümlerini, siyasal gerilimlerini, gündelik yaşamını ve değişen kimliklerini özgün sinema dilleriyle ele alıyor.

Programda, Kayıp Resim ile Oscar’a aday gösterilen Kamboçyalı usta yönetmen Rithy Panh’ın Ormanın Meyveleriyiz (2025) filmi ile Cannes’ın “Yönetmenlerin On Beş Günü” bölümünde dünya prömiyerini yapan ve Tayland’ın bu yılki Oscar adayı olarak gösterdiği Cennete 9 Tapınak gibi yakın dönemin öne çıkan yapımları yer alıyor. Usta isimlerle yeni kuşak sinemacıları yan yana getiren seçkide, Panh ve Pen-ek Ratanaruang gibi bölge sinemasının önemli yönetmenlerinin yeni filmleri, ilk uzun metrajlarıyla dikkat çeken genç yönetmenlerin çalışmalarıyla buluşuyor.

İstanbul Modern’in film küratörü Müge Turan, seçkinin bölgenin güncel sinemasındaki farklı yaklaşımları bir araya getirdiğini belirterek, “İlk kez Güneydoğu Asya sinemasına odaklanan bir program hazırlıyoruz. Usta yönetmenlerden ilk filmlerini çeken genç sinemacılara uzanan seçki, hızla dönüşen şehirlerden doğayla kurulan ilişkilere, toplumsal ve siyasal değişimlerden kişisel hafızalara kadar çok farklı dünyaları yan yana getiriyor. Bizim için bu program, aynı zamanda bu coğrafyadan yeni hikâyeler, yeni sesler ve farklı sinema dilleriyle karşılaşmanın bir yolu” dedi.

Oyuncular: Maris Racal,Meryll Soriano, Charm Miranda

Kürtajın yasak olduğu Katolik bir toplumda yaşayan genç jimnastikçi Sunshine, milli takıma seçilme ve Olimpiyat hayalini sürdürme şansı yaklaşmışken hamile olduğunu öğrenir. Bursunu ve geleceğini riske atarak yasa dışı kürtaj haplarına ulaşmaya çalışırken, kendisine tuhaf biçimde benzeyen gizemli bir kızla karşılaşır. Gerçek ile hayal arasındaki sınırları bulanıklaştıran bu karşılaşma, Sunshine’ı korkuları, arzuları ve seçimleriyle yüzleşmeye zorlar. Manila sokaklarını, dini imgeleri ve büyülü gerçekçiliğe göz kırpan öyküsü ve Maris Racal’ın güçlü performansıyla film, Berlinale Generation 14plus’ta “En İyi Film” ödülünü aldı.

Oyuncular: Wei Chun Chan, Vera Chen, Fabian Loo

Yıllarca Tayvan’da yaşadıktan sonra babasının cenazesi için Malezya’ya dönen Ah Yao, sakin bir Taoist tören beklerken kendini beklenmedik bir çatışmanın ortasında bulur. Babasının gizlice İslam’a geçtiğinin ortaya çıkması üzerine dini yetkililer cenazenin Müslüman mezarlığına defnedilmesi gerektiğini söyler. Ah Yao ve kardeşleri ise aile geleneklerini korumak için bedeni geri almaya çalışırken giderek absürtleşen, kara mizahla örülü bir maceraya sürüklenir. Çin’den Malezya’ya uzanan kuşaklararası bu göç hikâyesi, sıcak ve esprili tonuyla, ev ve aidiyet kavramlarını sorguluyor.

Oyuncular: Tony Eusoff, Sofia Jane, Mimi Lana

1974’te Kuala Lumpur’da hayata tutunmaya çalışan küçük çaplı P. Ramlee taklitçisi Zakaria’nın hikâyesini anlatıyor. Malezya’nın efsanevi oyuncu, şarkıcı ve yönetmeni P. Ramlee, henüz hayatını kaybetmiş ama sanatı şimdiden “eski moda” ilan edilmiştir. Borçlu olduğu yerel mafya Yusuf, kendisine beklenmedik bir teklifte bulunur: 1950’lerde yaşadığına inanan kız kardeşi Zaiton’u eğlendirmek için Ramlee kılığına girmek. Bu tuhaf görev, zamanla Zakaria ile Zaiton arasında derin ve tehlikeli bir bağa dönüşür. Renkli kostümleri, retro müziği ve gösterişli 1970’ler atmosferiyle, romantik komedi öğelerinin yanı sıra içinde buruk bir dram da barındıran bir film.

Oyuncular: Prapamonton Eiamchan, Paopetch Charoensook, Pimmada Chaisakaoen

Bangkok’ta büyük bir şirkette insan kaynakları bölümünde çalışan Fren, yeni çalışanlarla mülakatlar yaptığı sırada hamile olduğunu öğrenir. Henüz kimseye söylemediği bu haberle rekabetçi, güvencesiz ve yorucu bir dünyaya çocuk getirmeyi sorgular. Düşük ücretler, haftada altı gün çalışma, baskıcı yöneticiler ve sürekli kendini geliştirme zorunluluğu arasında Fren’in mesleği, insanların birer “kaynak” olarak görüldüğü kurumsal düzenin küçük bir modeline dönüşür. Die Tomorrow ve Happy Old Year filmleriyle tanınan yönetmen, sakin ve mesafeli anlatımıyla iş hayatının görünmez şiddetini, annelik fikrini ve gelecek kaygısını evrensel bir soruya dönüştürüyor.

Oyuncular: Tadanobu Asano, Nopachai Chaiyanam, Bella Boonsang

Bangkok’ta genç bir aşçı olan Sao, yıllar önce kendisine saldıran Korn ile yeniden karşılaştığında geçmişin hesabını kendi yöntemiyle görmeye karar verir. İntikam planını doğrudan şiddet üzerinden kurmak yerine mutfaktaki ustalığı üzerinden ilerler. Korn’u yavaş yavaş tüketen yemekler hazırlarken haz, arzu ve ölümlülük kavramları birbirine karışır. Last Life in the Universe ve Invisible Waves filmleriyle tanınan Ratanaruang’ın görüntü yönetmeni Christopher Doyle ile yeniden bir araya geldiği bu kara mizah intikam hikâyesi, Sao’nun bedenini ve hayatını yeniden kontrol etme çabasını anlatırken yemekleri de baştan çıkarıcı bir sinema malzemesine dönüştürüyor.

Oscar adayı Kayıp Resim ile tanınan Rithy Panh, bu kez kamerasını ülkenin kuzeydoğusundaki dağlık bölgede yaşayan yerli Bunong halkına çeviriyor. Atalarından devraldıkları tarım pratikleri, doğayla kurdukları döngüsel ilişki ve para yerine değiş tokuşun mümkün olduğu bir yaşam biçimi; küreselleşme, şirketlerin toprak üzerindeki baskısı ve iklim krizi karşısında sürdürmesi gitgide daha da zorlaşıyor. Yıllara yayılan çekimleri farklı dönemlere ait arşiv görüntüleriyle buluşturan Panh, kaybolmakta olan bir kültürü belgeliyor; toprağın mülkiyet, doğanın kaynak ve yaşamın ise ekonomik değer üzerinden tanımlandığı modern dünyayı sorguluyor.

Oyuncular: Savorn Serak, Piseth Chhun, Sreybor Pin

Yıkılmak üzere olan eski bir sinemanın koruyucu ruhu Thida, yeniden doğup insan olma ihtimaliyle yüzleşirken, çocukluk anılarının peşinden gidip eski sinemaya gelen Hai ile beklenmedik bir bağ kurar. İkilinin karşılaşması, Kamboçya’nın travmatik geçmişi ile hızla dönüşen bugünü arasında köprü kuran şiirsel bir yolculuğa dönüşür. Venedik Film Festivali’nin “Biennale College Cinema” bölümünde dünya prömiyerini yapan ; hayalet öyküsünü kolektif hafıza, kayıp ve dönüşüm üzerine etkileyici bir meditasyona dönüştürüyor.

Oyuncular: Sid Lucero, Arthur Acuña, Nanding Josef

Kaynak: Habertürk