"Dünya yeni barışın kurucularına muhtaç"

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi nde düzenlenen TRT World Forum 2026 da konuştu. Küresel siyasette yaşanan gelişmeleri, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu sorunları ve Türkiye nin yeni dünya düzenine ilişkin yaklaşımını değerlendiren Duran, dünyanın derin bir yapısal krizden geçtiğini söyledi.

Uluslararası sistemde güç merkezlerinin çoğaldığını ancak ortak kuralların aşındığını belirten Duran, küresel rekabetin sertleştiğini ve ortak sorumluluk anlayışının giderek zayıfladığını ifade etti.

ULUSLARARASI KURUMLAR GİDEREK İŞLEVİNİ KAYBETMEKTEDİR Dünyada barışın alanının daraldığını, konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığını belirten Duran, şöyle konuştu: Merkezsizleşen dünyada, insanlığın kaderini etkileyen kararların sayısı artarken, bu kararların hesabını verecek siyasi irade giderek zayıflamaktadır.

Barışın alanı daralırken, konvansiyonel savaş riskleri ve vekalet çatışmaları artmaktadır. Yapay zeka ve dijital teknolojiler üzerindeki hakimiyet yarışı yeni güç ilişkileri doğururken, tekno faşizm ve teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşmesi riski büyümektedir. Bütün bu tehditler karşısında uluslararası kurumlar giderek işlevini kaybetmektedir.

İklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine kadar küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığına dikkat çeken Duran, tehditlerin küreselleşmesine rağmen çözümlerin millileştiğini söyledi.

Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğinin Gazze de yaşandığını vurgulayan Duran, sözlerini şöyle sürdürdü: Dünyanın gözü önünde yaşanan soykırım, uluslararası sistemin yalnızca krizleri önlemekte değil, varlık sebebi olan barışı, adaleti ve insan onurunu korumakta da yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. İşte uluslararası düzenin en büyük paradoksu da burada yatmaktadır.

Bir yanda mevcut düzeni aşındıran yıkıcı bir merkezsizleşme yaşanırken, diğer yanda daha adil bir uluslararası düzenin inşasına imkan tanıyabilecek kurucu bir boşluk ortaya çıkmaktadır. 3.

DÜNYA SAVAŞI İHTİMALİNİN TARTIŞILDIĞI BİR DÖNEMDEYİZ Bugünkü uluslararası ortamın iki dünya savaşı arasındaki yılları hatırlattığını belirten Duran, büyük güçler arasındaki rekabetin tırmandığını, ekonomik korumacılığın yayıldığını ve uluslararası kurumların etkisizleştiğini söyledi.

İnsanlığın geçmişte yeni bir uluslararası düzeni ancak milyonlarca insanın hayatına mal olan büyük bir yıkımın ardından kurabildiğini hatırlatan Duran, şu ifadeleri kullandı: Bugün ne yazık ki 3. Dünya Savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemdeyiz. Peki, aynı tarihsel döngüyü yaşamak zorunda mıyız? 1945 in kurucu iradesine 1939 un felaketini yaşamadan ulaşamaz mıyız?

İşte bu konuda cevap arayacağımız esas soru budur. Bizim Cumhurbaşkanımızın liderliğinde bu soruya verdiğimiz cevap açıktır. Tarih tekerrür etmek zorunda değildir. Duran, yeni bir uluslararası düzenin büyük bir savaş yaşanmadan kurulması gerektiğini vurgulayarak, Büyük bir yıkımın ardından masaya oturma mecburiyeti olabilir. Ama asıl olan yıkımdan önce yeni bir mutabakatı kurmak, bunun siyasi iradesini göstermektir.

Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucularıdır. Geçmişte bir büyük savaştan sonra yapılan kurumsal yenilenmeyi bugün barış içinde gerçekleştirmek çağımızın en önemli siyasi imtihanıdır dedi.

YENİ BİR ULUSLARARASI DÜZENİN İNŞASINI ESAS ALIYORUZ Türkiye nin daha dengeli bir güç dağılımını, daha kapsayıcı bir temsili ve ortak sorumluluğa dayanan yeni bir uluslararası düzenin inşasını esas aldığını belirten Duran, bu sürecin kurucu bir çoğunlukla gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Dünyanın farklı aktörlerinin geçmişte ertelenen reform ihtiyacının artık ertelenemeyeceğini gördüğünü ifade eden Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan ın uluslararası topluma yönelik ortak hareket etme çağrısını sürdürdüğünü dile getirdi.

Diplomasinin fikri ve kurumsal zemininin güçlendirilmesinin önemine değinen Duran, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak geliştirdikleri forum diplomasisiyle zirve diplomasisine katkı sunmaya çalıştıklarını belirtti.

İstanbul da her yıl uluslararası iletişim ve güvenlik gündemine yön veren tartışmaları bir araya getirdiklerini söyleyen Duran, NATO zirvesi kapsamında Münih Güvenlik Konferansı ve SETA Vakfı iş birliğiyle düzenlenen Müttefikler Ankara da programında küresel güvenliğin geleceğini ele aldıklarını aktardı.

Türk Devletleri Teşkilatı zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Türk Dünyası Diyalog Forumu nda Türk dünyasının ortak geleceğinin değerlendirildiğini belirten Duran, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında da benzer bir forum düzenleyeceklerini açıkladı.

Kaynak: Habertürk