Kitre-pamuk tekniğiyle Türk kültürünü bebeklere taşıyan Lütfiye Batukan, 60 yıllık sanat yaşamının ardından 86 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının tamamı kendi yapıtlarından oluşan yaklaşık bin bebeklik koleksiyonu, yıllarca destek aradığı bebek müzesi hayata geçirilemeden kaldı.
Türkiye’nin en önemli bebek sanatçısı Lütfiye Batukan 60 yıllık sanat yaşamı boyunca Türk kültürünü, geleneğini ve geçmişini taşıyan bebeklerini hem yurt içinde hem de Almanya, Avusturya, ABD, Japonya gibi çeşitli ülkelerde sergiledi. Tamamı kendi yapıtlarından oluşan yaklaşık bin bebeklik bir koleksiyonu vardı ve sanatçı bu koleksiyonu yurtdışındaki benzerleri gibi bir bebek müzesi çatısı altında toplamak istiyordu. Yıllar boyunca Kültür Bakanlığı ve İBB gibi kurumlarla görüşmesine karşın herhangi bir destek alamamıştı. 1986 yılından beri çalıştığı Turing İstanbul Çarşısı’ndan ise geçtiğimiz yıl tüm sanatçılarla birlikte önceden haber verilmeksizin çıkarılmıştı.
1985 yılında Polonya'daki "Uluslararası Milli Kıyafetli Bebek Yarışması"nda başarı ödülü alarak Türkiye'nin sesini bu alanda ilk kez duyuran Lütfiye Batukan 1986’da Türkiye'de ilk kez gerçekleştirilen "Milli Kıyafetli Bebek Yarışması"nda Birincilik Ödülü almıştı. Bebekçiliği hediyelik eşya veya oyuncak sınıfından çıkararak sanatsal bir düzeye taşıyan Batukan’ın bebekleri yurtdışında açtığı sergi ve katıldığı kongrelerde ilgiyle izlenmişti. “Bebek küçük bir nesne ama tüm kültürünüzü onun üzerinde görünür kılabilirsiniz. Folklorunuzu, gelenek göreneklerinizi, kıyafetlerinizi, geçmişinizi, kısaca tüm kültür varlığınızı, kültürel mirasınızı bebeklerle görselleştirebilirsiniz” diyen sanatçının çalışmaları ABD’deki Dolls dergisinde yer aldı. “Gelin Alayı” kompozisyonu da yine ABD’li Louise Fecher’ın yayınladığı “Here Comes the Bride Dolls” başlıklı kitabına girdi.
Yurtiçi ve yurtdışında açtığı sergilerle Anadolu ve Türk kültürünü bebekler üzerinden tanıtmak için ömrünün 60 yılını adayan sanatçının hayat verdiği bu bebeklerin büyük bölümünü geleneksel kıyafetli olanlar oluşturuyor. Atatürk, Kanuni Sultan Süleyman, Fatih Sultan Mehmet, Yunus Emre, Mevlana, Mimar Sinan gibi tarihi karakterler koleksiyonda ayrıcalıklı bir yere sahip. Bir de Noel Baba, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler gibi hayalin gerçeğe, kurgunun somuta dönüştüğü çalışmaları var. Semazenler ve Mehteran Bölüğü gibi kalabalık kompozisyonlar ise son derece büyük bir emek ve sabrın ürünü. Son dönem çalışmalarında ise Hayat Ağacı ya da Şahmaran gibi soyutlanmış figürlere yönelmişti. Sonsuz üretkenliği yansıtmak için yarattığı sembolist bir yapıt olan “Hayat Ağacı” için “Otoportrem de denebilir. Çünkü hayatım boyunca çok sayıda ürettim ve dünyaya açılmaya çalıştım. Bu çalışmamla sanat yaşamımı özetlemiş oluyorum” demişti.
Sanatçının yapıtları ile kitre-pamuk bebek yapımı tekniğinin detaylarıyla anlatıldığı “Pamuktan Bir Dünya: Lütfiye Batukan” başlıklı bir kitabı bulunuyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
