Artweeks Istanbul Collector’s edisyonunda üç koleksiyondan 300’ü aşkın eser

Koleksiyonun en büyük sorumluluğunun eserleri saklamak değil, paylaşmak olduğunu belirten Banu & Hakan Çarmıklı, koleksiyonerlik felsefelerini şu çarpıcı sözlerle derinleştiriyor:

"Şahsen gösterilmeyen, saklanan, paylaşılmayan koleksiyonları korkak buluyoruz. Bırakın serüveninizi başkaları görsün, fikirlerini paylaşsın; sanat paylaşılınca güzel. 'Reunion' ile herhangi bir alt düşünce olmadan, kalbimizi attıran ve en çok özlediğimiz işlerle hem biz yeniden kavuşuyoruz hem de onları izleyiciyle paylaşıyoruz. Bizim eserlerle yeniden buluşmamız, izleyicinin eserlerle karşılaşması ve belki de en önemlisi, sanatçıların kendi işleriyle yeniden kavuşması... Bu buluşmanın, sanatın bir araya getiren gücü etrafında hepimize ilham vermesini umuyoruz."

Küratörlüğünü Levent Çalıkoğlu’nun üstlendiği sergi, Öner Kocabeyoğlu’nun 20 yıl önce bir müzayedede aldığı küçük bir Selim Turan resmiyle başlayan ve zamanla araştırmaya, korumaya dayalı dev bir yapıya (Papko Art Collection) dönüşen uzun soluklu yolculuğunu masaya yatırıyor. Farklı kuşak ve coğrafyalardan 91 sanatçının 140 yapıtını bir araya getiren sergi, kronolojik bir düzen yerine koleksiyonun kendi sesinden doğan güçlü tematik eksenler ve sorular etrafında şekilleniyor: “Yüz Yüze / Biz Kimiz?”, “Hayal, Düş ve Güncel Mitos / Konuşan Kim?”, “Roller, Kimlik ve Beden / Gerçeği Kim İnşa Ediyor?”, “Nesneler ve Şeyler / Ne Görüyoruz?”, “Renk Alanları / Sessizlik Mümkün Mü?”.

Kendisini “koleksiyoner”den ziyade içinde tevazu barındıran bir “biriktirici” olarak tanımlayan Öner Kocabeyoğlu, sanat hamiliğini etik bir duruş olarak görüyor ve koleksiyonculuğun görünmeyen yükünü anlatıyor:

"Selim Turan resmi benim için bir başlangıçtan çok bir eşikti. O küçük iş, sanatla kurduğum kişisel bağın geçici bir heves olmadığını gösteri. Bir gün depoda işleri yan yana koyduğumda, ‘Artık bu sadece benim kişisel beğenilerim değil, bir anlatı’ dedim. Tutku benim için hep doğal bir akışta geldi. Zor olan sabırdı. Çünkü koleksiyon zaman içinde insandan disiplin talep ediyor: Bazen çok sevdiğiniz bir eseri almamak, bazen yıllarca beklemek, bazen de koleksiyonun bütünlüğü için kişisel arzularınızdan vazgeçmek gerekiyor. Sabır, koleksiyonculuğun görünmeyen yükü. Tutku sizi başlatıyor ama sabır sürdürüyor. Bugün karar verme sürecim üç katmanlı: Sezgi kapıyı açıyor, bilgi yön veriyor, koleksiyonun bütünlüğü son sözü söylüyor."

Serginin küratörlüğünü üstlenen Levent Çalıkoğlu, Öner Kocabeyoğlu koleksiyonunu biçimlendiren güçleri ve serginin küratöryel kurgusunu şu şekilde aktarıyor:

"Öner Kocabeyoğlu koleksiyonu, birbirini tamamlayan iki kuvvet tarafından biçimleniyor: tutku ve sabır. Tutku, ilk karşılaşmanın yarattığı heyecanı ve sanat yapıtıyla kurulan kişisel bağı temsil ediyor. Sabır ise, bu ilişkinin zamana yayılmasını, seçmenin, vazgeçmenin, beklemenin ve yeniden bakmanın bilgeliğini içeriyor. Benim anlayışıma göre iyi bir koleksiyon sergisindeki küratöryel tavrın temel ilkelerinden biri şudur: Küratör koleksiyonun yerine konuşmaz. Onun içindeki ilişkileri görünür kılar ve onları çağdaş bir düşünsel çerçeveye yerleştirir. Sergideki sorular yapıtları açıklamak gayesiyle değil, onları bugünün dünyasıyla yeniden ilişkilendirmek ve izleyiciyi yaşadığımız zamanın sıkıntı ve krizleri üzerine düşünmeye davet etmek için varlar."

Koleksiyonculuğa 2000’li yıllarda İslam ve oryantalist sanatıyla başlayan, zamanla çağdaş sanatın cesur, kavramsal dünyasına yönelen Tansa Mermerci, izleyiciyi dinginlikten coşkuya doğru evrilen bir rotaya çıkarıyor. Nilbar Güreş ve Nil Yalter gibi Türkiyeli kadın sanatçıların kimlik meselelerini işleyen güçlü yapıtlarının yanı sıra; Martin Creed ve Yuji Agematsu gibi gündelik nesneleri merkeze alan kavramsal işler üzerinden sahiplik ve değer kavramlarını sorgulatıyor.

Koleksiyonunu parçalı değil, bütünüyle bir otobiyografi olarak tanımlayan Tansa Mermerci, seçimlerinin arkasındaki içgörüyü şu sözlerle detaylandırıyor:

"Koleksiyonculuk zamanla neyin size, ruhunuza, kalbinize, kesenize iyi geldiğini keşfetmenize yardımcı oluyor. Dolayısıyla beğenilerinizden uzaklaşmıyorsunuz, yönünüzü belirliyorsunuz. Ustalar yerine çoğunlukla akranım olan, bulunduğum coğrafyaya mensup sanatçılara ve temalara eğiliyorum. Estetik kaygıdan uzak, medyum tasarısı olmayan ve düşündüren konularda eserleri tercih ediyorum. Eklektik, cesur, kavramsal ve farklı medyumlardaki eserlere yedieminlik ediyorum. Martin Creed’in İstanbul’daki eskicilerden toplanmış halı ve paspaslardan oluşan işi bana ‘Bu benim’ dedirtiyor; sıradan bir paspas bile insanı birçok yere götürebiliyor. Yuji’nin eseri ise sokak pisliğini adeta burnumuza sokarcasına bir şeffaflıkla işlerken kafamda ‘Hayatımızı iyileştiren şeyleri garantiye mi alıyoruz, görmezden mi geliyoruz?’ gibi sorular oluşturuyor, farkındalığımı artırıyor."

Projenin arkasındaki birleştirici güçleri temsil eden isimler de koleksiyoner vizyonunun sanat ekosistemindeki önemine dikkat çekiyor.

Bilgili Holding CEO’su Sinan Temo, koleksiyonlerin kamusal alanda ücretsiz sunulmasının koleksiyonerlik kültürünün gelişimi için kritik bir referans olduğunu vurguluyor:

"Türkiye’de ilk kez birden fazla özel koleksiyonu, müze olmayan bir mekânda, iki ay boyunca ücretsiz olarak kamuya açık biçimde bir araya getiriyoruz. Farklı koleksiyonlarla karşılaşmak, yeni koleksiyoner adaylarının kendi yönelimlerini keşfetmelerine ve daha bilinçli, tutarlı bir koleksiyon dili oluşturmalarına imkân sağlıyor. Amacımız toplumsal diyaloğu güçlendirmek."

Artweeks Istanbul'un kurucularından Sabiha Kurtulmuş ise bu birlikteliğin tazeleyici gücüne değiniyor:

"Türkiye'nin en değerli üç koleksiyon vizyonunu Akaretler'in tarihi dokusunda yan yana getirmek hem izleyici hem de sanat ekosistemi için çok taze bir okuma alanı yaratıyor. Bu buluşma, yeni nesil koleksiyonerlere ilham verirken, sanatın zaman içindeki dönüşümünü de şeffaf bir şekilde ortaya koyuyor."

Kaynak: Habertürk