YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk’ün hazırladığı çalışmaya göre, BIST 100’ün yaklaşık yüzde 10 gerilediği son dönemde, incelenen 43 şirketin toplam piyasa değeri yüzde 62,8 düştü. Bir aydan kısa sürede hesaplanan değer kaybı 2,4 trilyon lirayı aşarken bazı hisselerde zirveden düşüş yüzde 90’lara ulaştı.
Sermaye piyasalarında 500 bine yakın yatırımcıyı mağdur ettiği açığa çıkan 'fon' vurgununun yankıları sürerken YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk’ün borsadaki 43 şirketi kapsayan çalışması, hisselerde yaşanan sert düşüşün boyutunu ortaya koydu.
Şirketlerin piyasa değerleri, zirve fiyatları ve bilanço özkaynaklarına göre fiyatlamalarının karşılaştırıldığı tabloda, borsanın genel seyriyle incelenen hisseler arasındaki büyük ayrışma dikkat çekti. Çalışmadaki verilere göre, 31 Ağustos–25 Eylül 2026 döneminde söz konusu şirketlerin toplam piyasa değeri 79,34 milyar dolardan 29,52 milyar dolara geriledi.
Toplam 49,82 milyar dolarlık değer kaybı, çalışmada esas alınan 48,5 liralık kurla 2 trilyon 416 milyar liraya karşılık geldi. Böylece incelenen şirketlerin toplam borsa değerinin yaklaşık üçte ikisi, bir aydan kısa sürede silindi. BORSADA YÜZDE 10, İNCELENEN HİSSELERDE YÜZDE 63 KAYIP Aynı dönemde BIST 100 endeksi 14. 334 puandan 12. 899 puana inerek yaklaşık yüzde 10 geriledi.
İncelenen 43 şirketin toplam piyasa değerindeki düşüş ise yüzde 62,8 oldu. Çalışmada, bu şirketlerin yalnızca endeks kadar değer kaybetmesi halinde toplam piyasa değerlerinin 71,4 milyar dolar düzeyinde kalacağı hesaplandı. Buna karşılık 25 Eylül’deki toplam değer 29,52 milyar dolara kadar indi. İki tutar arasındaki fark 41,88 milyar doları buldu.
KAYBIN YARISINDAN FAZLASI BEŞ ŞİRKETTE 31 Ağustos–25 Eylül dönemindeki en büyük parasal değer kaybı, tablodaki hesaplamalara göre Katılımevim’de yaşandı. Şirketin piyasa değeri 7,21 milyar dolar azaldı. Katılımevim’i 6,32 milyar dolarla Destek Finans Faktoring, 4,53 milyar dolarla Hedef Holding izledi. Özata Denizcilik ve Odine Solutions’da da ayrı ayrı yaklaşık 3,99 milyar dolarlık piyasa değeri kaybı hesaplandı.
Bu beş şirketteki toplam erime yaklaşık 26 milyar dolara ulaştı. Böylece çalışmada yer alan toplam kaybın yüzde 52,3’ü beş şirkette toplandı. ZİRVEDEKİ 100 LİRANIN 3 LİRASI BİLE KALMADI Hisselerin gördükleri en yüksek fiyatlarla 25 Eylül fiyatlarının karşılaştırılması, daha ağır bir tablo ortaya çıkardı.
Hedef Holding’de zirveden düşüş yüzde 97,1’e, Kiler Holding’de yüzde 96,4’e, LDR Turizm’de yüzde 93,9’a ve Odine Solutions’da yüzde 92,2’ye ulaştı. Kontrolmatik Teknoloji’de ise yüzde 88,9’luk gerileme görüldü. Hedef Holding’deki düşüş, zirve fiyatından hesaplanan 100 liralık hisse değerinin yaklaşık 2,9 liraya inmesine karşılık geldi.
Çalışmada incelenen 43 hissenin tamamı, zirve fiyatlarının yüzde 50’den fazla altına geriledi. Zirveden kayıp 12 hissede yüzde 80’i, dört hissede yüzde 90’ı aştı. ZİRVE DEĞERLERİYLE FARK 5,79 TRİLYON LİRA Şirketlerin ayrı ayrı zirve piyasa değerlerinin toplamı 148,9 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu tutarla 25 Eylül’deki toplam piyasa değeri arasındaki fark 119,38 milyar dolara ulaştı.
Çalışmada kullanılan kurla farkın TL karşılığı yaklaşık 5 trilyon 790 milyar lira oldu. Hisselerin en yüksek fiyatlarına farklı tarihlerde ulaşmış olabileceği için bu tutar, aynı tarihte başlayan tek bir dönemin kaybını değil, ayrı ayrı zirvelerle son değerler arasındaki toplam farkı gösteriyor.
SERT DÜŞÜŞE RAĞMEN ÖZKAYNAKLARIN KATLARI ÜZERİNDEN FİYATLAMA Çalışmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu, sert düşüşlere rağmen bazı şirketlerin borsadaki değerinin bilanço özkaynaklarının çok üzerinde kalması oldu.
25 Eylül verilerine göre piyasa değerinin defter değerine oranı, Özata Denizcilik’te yaklaşık 34 kat, Destek Finans Faktoring ve Işıklar Enerji’de yaklaşık 26 kat, Anel Elektrik’te ise yaklaşık 23 kat seviyesinde yer aldı. Zirve fiyatları esas alınarak yapılan hesaplamada aynı oran Odine Solutions’da yaklaşık 173 kata, Hedef Holding’de 167 kata, Destek Finans Faktoring’de 89 kata çıktı.
Bu oranlar tek başına şirketlerin gerçek değerini veya usulsüzlük bulunduğunu göstermese de fiyatlamanın bilanço özkaynaklarından ne ölçüde uzaklaştığını ortaya koydu. KAYIP, KARŞILAŞTIRILAN FON BÜYÜKLÜĞÜNÜN 2,68 KATI Öztürk’ün hazırladığı tabloda, 131 fon için belirtilen 900 milyar liralık toplam büyüklük de karşılaştırmaya dahil edildi.
Buna göre 31 Ağustos–25 Eylül dönemindeki piyasa değeri kaybı, bu tutarın 2,68 katına ulaştı. Ayrı ayrı zirve değerleri üzerinden hesaplanan fark ise 6,43 kat oldu. Çalışma, incelenen hisselerdeki değer erimesinin boyutunu ortaya koyarken kaybın yatırımcı grupları arasındaki dağılımına ilişkin veri içermiyor.
Toplam piyasa değeri kaybının ne kadarının küçük yatırımcıya yansıdığının ve bu süreçte kimlerin kazanç sağladığının belirlenmesi için yatırımcı bazındaki işlem kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
