Yaş ilerliyor ama zindelik gençleşiyor
Geriatri uzmanı Bruno Vellas'a göre bugünün 70 yaşındakisi, 20 yıl önceki bir 60 yaşındakiyle karşılaştırılabilir bir kapasitede yaşıyor. Bu tablo tıbbın odağını değiştiriyor.
Haber detayı
Haberin ayrıntıları
Bugün 70 yaşında olan bir insan, 20 yıl önce 60 yaşında olan biriyle karşılaştırılabilir bir kapasiteye şimdiden sahip. Bunu söyleyen geriatri uzmanı Bruno Vellas, yaşlanmayı ölçmenin en iyi yolunu 'içsel kapasite' dediği kavramda buluyor, yani bir insanın fiziksel ve zihinsel işlevlerinin bütününde.
Bu ölçüye bakıldığında, insanların aynı yaşta gösterdiği işlevsel düzey geçmişe göre belirgin biçimde yükselmiş durumda. TIP ARTIK KAPASİTEYİ KORUMAYA YÖNELİYOR Vellas'ın kırk yıllık kariyerinde gördüğü en büyük değişim, tıbbın yön değiştirmesi. Bir zamanlar yaşlanmak, zamanın kaçınılmaz bir sonucu sayılıyordu. Tıp çoğunlukla ortaya çıkan hastalığı tedavi ediyordu.
Bu tedavi ise yaşlılarda sık sık bağımlılık üretiyordu. Şimdi yön tersine dönüyor. Amaç, insanın görme, işitme, hareket ve hafıza gibi işlevlerini daha bozulmadan korumak. Sağlıklı yaşlanma da artık, hayatta en çok değer verdiğimiz şeyleri yapmayı sürdürebilecek gücü elde tutmak olarak tanımlanıyor.
Bugün hayatımızın yaklaşık üçte biri 60 yaşından sonraya denk geldiğine göre, bu koruma çabası giderek daha uzun bir dönemi kapsıyor. KIRILGANLIK ÖNLENEBİLİR Mİ? Bu erken koruma fikrinin merkezinde kırılganlık var. Kırılganlık, bağımlılıktan bir önceki aşama ve en önemlisi hâlâ önlenebiliyor.
Oysa geleneksel olarak insanlar ancak 80 yaşını geçip birden fazla sağlık sorununu biriktirdiğinde fark ediliyordu, yani müdahalenin çok daha zor olduğu bir noktada. Vellas'ın Dünya Sağlık Örgütü'yle birlikte geliştirdiği ICOPE programı bunu tersine çevirmeyi deniyor. İşlevlerin 50 yaşından itibaren değerlendirilmesini, ICOPE Monitor gibi dijital araçlarla izlenmesini öneriyor.
