18 yaş altına sigara satışını önlemek amacıyla satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemi kurulması planlanıyor. QR kod, çipli kimlik ve yazar kasa entegrasyonu seçenekleri değerlendirilirken, ihlal yapan işletmelere para cezası ve satış belgesinin iptaline kadar uzanan yaptırımlar öngörülüyor.
Türkiye’de çocukların sigaraya erişimini azaltmak amacıyla satış noktalarında dijital yaş kontrolü dönemine geçilmesi planlanıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun açıkladığı tütünle mücadele eylem planı kapsamında hazırlanan düzenlemeyle, 18 yaşını doldurmayan kişilere sigara satışının elektronik sistemlerle engellenmesi hedefleniyor.
Değerlendirilen modeller arasında yetkili uygulamayla oluşturulan QR kodun okutulması, çipli kimlik kartıyla kontrol yapılması ve sistemin yazar kasalara entegre edilmesi bulunuyor. Sigara paketi okutulduğunda yaş doğrulaması istenecek; onay alınmadan satışın tamamlanmaması amaçlanıyor. Böylece kontrolün yalnızca satış görevlisinin inisiyatifine bırakılmaması planlanıyor.
Düzenlemenin, başkasının kimliğiyle alışveriş yapılması, sahte doğrulama ve yetişkinlerin çocuklar adına sigara alması gibi yolları da kapsaması bekleniyor. Kimlik bilgilerine ek olarak gerektiğinde fotoğraf karşılaştırması yapılması, kısa süre geçerli ve tek kullanımlık QR kodlar oluşturulması seçenekler arasında yer alıyor. Farklı satış noktalarındaki olağan dışı işlemlerin işaretlenmesi de değerlendiriliyor.
Bu tür elektronik takiplerin kapsamı, hukuki dayanağı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin sınırların açık biçimde belirlenmesi gerekiyor. Yaş doğrulamasını devre dışı bırakan, sistem uyarısına rağmen satış yapan veya denetimi yanıltan işletmeler için para cezası ve satış belgesinin iptaline kadar uzanan yaptırımlar gündemde bulunuyor.
Kanun teklifinin Meclis’e sunulmasıyla birlikte kullanılacak teknik yöntem, denetimin nasıl yapılacağı ve yaptırımların kapsamı netleşecek. Mevcut mevzuatta 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı zaten yasak; yeni sistemin elektronik kayıtlarla ihlallerin tespitini kolaylaştırması amaçlanıyor.
Kaynak: Habertürk
