Melek Reşit, 26 Kasım 1919’da Sivas Valiliğine yaptığı başvuruyla Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’nin kuruluş sürecini başlattı. Cemiyet, kadınları örgütleyerek işgale karşı mücadele etti; orduya yardım, kimsesiz çocuklara destek ve protesto telgrafları gibi çalışmalar yürüttü.
Melek Reşit, yanında Sivaslı kadınlarla 26 Kasım 1919’da Sivas Valiliğine giderek kurulmasını istediği cemiyetin dilekçesini ve nizamnamesini sundu. Cemiyetin amacını vatanın kurtarılmasına katkı sağlamak olarak açıklayan Melek Hanım’ın başvurusu, 9 Aralık 1919’da valilik tarafından onaylandı.
Başvurudan iki gün sonra Sivaslı kadınları Numune Mektebi’nde toplayan Melek Reşit, işgali kabul etmeyeceklerini ve bağımsızlık için mücadele edeceklerini ilan etti. Padişaha, sadrazama ve dâhiliye nazırına gönderilen telgraflarda da işgale karşı mücadele çağrısı yapıldı.
Merkezi Sivas olan Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’nin farklı vilayetlerde şubeleri açıldı. Cemiyetler cephedeki askerlere giysi temin etti, kimsesiz çocuklara yardımda bulundu ve kurban derilerinden elde edilen geliri orduya bağışladı. Toplanan paraların bir bölümü ise işgal altındaki Maraş ve İzmir’de yardıma ihtiyaç duyanlara ulaştırılmak üzere Kızılay’a teslim edildi.
Melek Reşit, cemiyetin faaliyetlerini Ankara’daki Mustafa Kemal Paşa’ya telgrafla bildirdi. Mustafa Kemal Paşa 13 Aralık 1919’da Türk kadınlarının hareketini kutladı; yabancı devletlere ve İtilaf Devletleri temsilcilerine protesto telgrafları gönderilmesini istedi. Melek Reşit de bu çalışmaların düzenlenmesini sağladı.
Sivas Valisi Reşit Paşa’nın eşi olan Melek Reşit, 6 Şubat 1920’deki genel kurulda kadınları vatan için fedakârlığa çağırdı. Torunlarının aktardığı bilgilere göre Milli Mücadele’ye kişisel takılarıyla da katkı sundu. Melek Reşit, 1958’de yaşamını yitirdi ve Sahrayıcedit Mezarlığı’na defnedildi.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
