ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’daki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğu kazanması halinde her yetişkin yurttaşa 5 bin dolar verileceğini açıkladı. “Trump temettüsü” olarak adlandırılan planın finansmanı belirsizliğini korurken, toplam maliyetin yaklaşık 1,3 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler öncesinde dikkat çeken bir ekonomik vaatte bulundu. Teksas’ın Dallas kentinde düzenlenen Cumhuriyetçi Parti kongresinde konuşan Trump, partisinin Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi halinde ülkedeki her yetişkin yurttaşa 5 bin dolar ödeme yapılacağını söyledi. Trump, söz konusu ödemeyi “Trump temettüsü” olarak nitelendirdi.
Trump, “Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’ni ve Senato’yu kazanırsa ABD’deki her yetişkin yurttaşa 5 bin dolar temettü vereceğim” dedi. ABD Başkanı, paranın yalnızca ülke içinde harcanması gerektiğini de savundu. Ancak ödemelerin hangi yöntemle yapılacağı, kimleri kapsayacağı ve harcamaların ABD sınırları içinde tutulmasının nasıl denetleneceği konusunda ayrıntı paylaşmadı.
MALİYETİ 1,3 TRİLYON DOLARA ULAŞABİLİR ABD’de yaklaşık 270 milyon yetişkin bulunuyor. Her yetişkine 5 bin dolar ödenmesi halinde programın federal bütçeye maliyetinin yaklaşık 1,3 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplanıyor. Trump ise konuşmasında bu kaynağın nereden sağlanacağına ilişkin somut bir plan açıklamadı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın vaadinin ardından gümrük tarifelerinden elde edilen gelirleri işaret etti. Vance, Trump yönetiminin yabancı şirketlere ve ülkelere uyguladığı tarifeler sayesinde yüksek miktarda gelir elde ettiğini savunarak ödemelerin bu kaynakla finanse edilebileceğini öne sürdü. Vance, planı “Amerikan çalışanlarına yönelik bir temettü” olarak tanımladı.
Trump daha önce de gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerle yurttaşlara 2 bin dolarlık ödeme yapılabileceğini gündeme getirmişti. DEMOKRATLARDAN “BOŞ VAAT” TEPKİSİ Demokratlar ise Trump’ın açıklamasını “boş vaat” olarak nitelendirdi. Planın ekonomik olarak uygulanabilir olup olmadığı tartışılırken, ABD’de federal harcamaların Kongre tarafından onaylanması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Trump, konuşmasında söz konusu ödemeler için Kongre’den nasıl onay almayı planladığına ilişkin bilgi vermedi. Trump’ın seçimlerden kısa süre önce doğrudan nakit ödeme vaadinde bulunması, planın hukuki boyutunu da gündeme getirdi. ABD federal yasaları, seçmenlerin oy verme tercihlerini etkilemek amacıyla doğrudan ödeme yapılmasını yasaklıyor.
Buna karşın bazı hukukçular, Trump’ın vaadinin belirli seçmenlere değil tüm yetişkin yurttaşlara yönelik genel bir ekonomik politika sözü olduğunu ve bu nedenle doğrudan “oy satın alma” kapsamında değerlendirilemeyebileceğini savunuyor. İRAN SAVAŞI EKONOMİYİ BASKILIYOR Trump’ın vaadi, ABD’de hayat pahalılığı ve enerji fiyatlarının yeniden gündemin üst sıralarına çıktığı bir dönemde geldi.
ABD ve İsrail’in İran’la şubat ayında başlayan savaşı sonrası Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini büyük ölçüde aksatması, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz fiyatlarında dalgalanmalara yol açtı. Trump, kongredeki konuşmasında savaşın ara seçimlerden önce sona ermeyeceğini ve petrol fiyatlarının da bu süreçte yüksek kalabileceğini söyledi.
ABD Başkanı, yaşanan ekonomik sıkıntıların İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemek için ödenmesi gereken kısa vadeli bir bedel olduğunu savundu. ABD’de ara seçimler 3 Kasım’da yapılacak. Temsilciler Meclisi’ndeki sandalyelerin tamamı ile Senato’daki sandalyelerin bir bölümü için sandığa gidilecek.
Trump’ın 5 bin dolarlık ödeme vaadinin hayata geçirilip geçirilemeyeceği ise Cumhuriyetçilerin seçim sonuçlarının yanı sıra Kongre’den gerekli bütçe ve yasal onayı almasına bağlı olacak.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
