Mutfaktaki en can sıkıcı kazalardan biri, yemeğin altının tutması ve paslanmaz çelik tencerenin tabanının kömür karası bir yanık tabakasıyla kaplanması. Panik halinde bulaşık teline sarılmak, tencerenin mikroskobik yüzeyini çelikle çizerek hem ömrünü kısaltır hem de sonraki pişirmelerde yemeğin daha çabuk yapışmasına zemin hazırlar.
Yanık tencereyi doğrudan lavaboya götürüp soğuk suyun altına tutmak veya kazımak en büyük hatadır. Tencerenin içindeki yanık tabakasının üzerini örtecek kadar su koyun. Tencereyi ocağa alıp suyu kaynama noktasına getirin. Isı ve suyun birleşimi, taşlaşmış karbon tabakasının yumuşamasını sağlar.
Su kaynamaya başladığında ocağın altını biraz kısın ve içine 1 su bardağı sirke ekleyin. Sirkenin içindeki asetik asit, yanmış gıda artıklarının ve karbonlaşmış yağların hücresel bağlarını kimyasal olarak parçalamaya başlar. Bu sirkeli suyu tencerenin içinde yaklaşık 5-10 dakika kaynatarak yanıkların büyük bir kısmının kendiliğinden kopup suya karışmasını izleyin.
Tencereyi ocaktan alın ve içindeki o sıcak, kirli suyu dökün. Tencerenin dibinde artık tamamen yumuşamış ancak henüz yüzeyi bırakmamış yanık tabakaları kalacaktır. Tam bu aşamada tencereyi asla soğuk suyla durulamayın; karbonatın gücünü göstermesi için çeliğin hala çok sıcak ve nemli olması gerekir.
Dibi sıcak ve hafif ıslak olan tencerenin yanık bölgelerine (yaklaşık 2-3 yemek kaşığı) karbonat serpin. Karbonat, kalan sirke asidi ve ısıyla birleştiği an köpürecektir. Bu kimyasal reaksiyon, tencerenin gözeneklerine hapsolmuş o son zift tabakalarını da dipten söküp yüzeye iter.
Karbonat macunu tencerede yaklaşık 10-15 dakika bekledikten sonra (tencere ılıdığında), bulaşık süngerinin yumuşak tarafıyla yanıkları nazikçe silin. Hiçbir fiziksel güç kullanmanıza veya tel sürtmenize gerek kalmadığını, yanıkların bir çamur gibi sıyrılıp geldiğini göreceksiniz. Sıcak suyla duruladığınız tencereniz, hem yanıklardan kurtulmuş hem de sirkenin parlatıcı asidiyle fabrikadan yeni gibi bir görünüme kavuşacaktır.
İşte, su, sirke ve karbonatın termal tepkimesiyle karbonlaşmış yanıkları dakikalar içinde sünger gibi çözen, ovalama gerektirmeyen püf noktası...
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
