TBMM Başkanlığı, olası İç Tüzük değişikliği kapsamında ABD, Fransa, İtalya, Almanya ve Güney Kore parlamentolarının çalışma usullerini kitaplaştırdı. İncelemede muhalefete gündem belirleme hakkı, bakanlarla soru-cevap oturumları ve bazı komisyonlarda muhalefet temsilinin öne çıktığı uygulamalar ele alındı.
TBMM Başkanlığı, olası bir İç Tüzük değişikliği için ABD, Fransa, İtalya, Almanya ve Güney Kore’deki parlamento çalışmalarını inceleyerek elde edilen bilgileri kitap haline getirdi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, söz konusu kitapların takdim bölümüne düştüğü notta; bu çalışmanın İç Tüzük ve anayasa tartışmalarına zengin bir çerçeve sunduğunu belirterek “Bu çalışmaların parlamento usullerinin gelişmesine ve demokratik standartlarımızın ilerlemesine vesile olmasını temenni ediyorum” dedi.
BAKANLARLA SORU-CEVAP OTURUMU Bu çalışmaya göre Türkiye’de muhalefetin gündem önerilerinin reddedilmesi eleştirilirken; Fransa’da muhalefet ve azınlık gruplara ayda bir kez gündemi belirleme hakkı veriliyor. Türkiye’de muhalefet yanıtlanmayan soru önergeleri üzerinden İç Tüzük’te iyileştirilme yapılmasını beklerken; Fransa örneğinde parlamento haftada en az bir birleşimde hükümet ile soru-cevap oturumu yapıyor.
Bu oturumda vekillere soru sormaları için 2 dakika veriliyor ve bakanların da 2 dakika içinde bu sorulara cevap vermesi gerekiyor. Çalışmada, her oturumda 15 soru cevaplandırıldığı aktarılıyor ve ilk soru hakkının muhalefette olduğu belirtiliyor. MUHALEFET BÜTÇE KOMİSYONU BAŞI Güney Kore örneğinde ise; Türkiye’deki gibi hükümete yazılı soru sorma imkanı veriliyor.
İç Tüzüğe göre, hükümetin 10 gün içinde bu soruya yanıt vermesi gerekiyor. Bu süre içinde cevap verilmezse, hükümetin neden cevap vermediğini ve ne kadar süre içinde cevap verilebileceğini Meclis’e bildirmesi gerekiyor.
Muhalefet partileri Türkiye’deki komisyon başkanlıklarının sadece iktidarda olmasını eleştirirken; Fransa örneğinde Meclis hesaplarının incelenmesi ve ibra edilmesi için siyasi parti gruplarının güçleri oranında temsil edildiği geçici komisyonunun başkanı muhalefetten seçiliyor.
CANLI YAYINDA SORULAR İtalya örneğinde de hükümetin hazırladığı kanun hükmünde kararnamelerin incelenmesi için bir yasama işleri komitesi olduğu görülüyor. Bu komitenin 5 üyesinin muhalefetten 5 üyesinin de iktidardan seçildiği belirtiliyor. İtalya’nın Temsilciler Meclisi’nde genellikle haftanın bir birleşiminin acil sorulara ayrıldığı aktarılan çalışmada “Bu toplantı televizyondan canlı olarak yayınlanır.
Hükümet mensupları soru zamanında kendilerine yöneltilen, kamunun genelini ilgilendiren veya aciliyet arz eden sorulara doğrudan yanıt verme fırsatına sahip olur” bilgisi paylaşıldı.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
