Ahıska Türkleri 14 Kasım 1944’te Orta Asya’ya sürgün edildi
14 Kasım 1944’te Ahıska Türkleri, evlerini kısa sürede boşaltmaları istenerek yük ve hayvan vagonlarıyla Orta Asya’ya gönderildi. Yaklaşık 86 bin kişinin sürgün edildiği yolculuk bir aydan fazla sürdü; kaynak metne göre yaklaşık 17 bin kişi yolda, 30 bin kişi ise bırakıldıkları yerlerde hayatını kaybetti.
Gürcistan’ın Türkiye sınırındaki Ahıska, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından yapılan antlaşmayla Rusya’ya bırakıldı. Çarlık Rusyası döneminde başlayan baskılar, Sovyetler Birliği döneminde de sürdü; özellikle Stalin döneminde Ahıska Türklerinin önde gelen aydınları tutuklandı, öldürüldü veya sürgün edildi.
İkinci Dünya Savaşı sırasında yaklaşık 40 bin Ahıska Türkü Almanlarla savaşmak üzere cepheye gönderildi. Geride kalan kadınlar ve yaşlılar ise demir yolu inşaatlarında çalıştırıldı. Ancak inşa edilen hattın, topluluğun sürgününde kullanılacak yol olduğu belirtilmedi.
14 Kasım 1944’te 200’den fazla köy ve kasabada yaşayan Ahıska Türklerine evlerini boşaltmaları ve yanlarına üç günlük yiyecek almaları söylendi. Hazırlık için iki saat verilen binlerce kişi, eşyalarını alma imkânı olmadan hayvan ve yük vagonlarına bindirildi.
Yaklaşık 86 bin Ahıska Türkü, Orta Asya’nın çeşitli bölgelerine gönderildi. Bir aydan uzun süren yolculuk sırasında yaklaşık 17 bin kişi açlık, soğuk ve hastalık nedeniyle yaşamını yitirdi. Hayatta kalanlar Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sınırlarına bırakıldı; kaynak metne göre 30 bin Ahıskalı da burada hayatını kaybetti.