Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump’la Beyaz Saray’daki görüşmesinde iki ülkenin sağlıklı rekabet ve sürekli diyalog yürütmesi gerektiğini söyledi. Şi, Çin ve ABD’nin işbirliğinden kazanacağını, cepheleşmeden ise kaybedeceğini vurguladı.
Çin lideri, karşılaşma sonrası açılış beyanlarında, Başkan Trump ile karşılıklı saygıya dayalı kişisel yakınlık kurduklarını belirterek, iki ülkenin ulusal koşulları farklı olsa da samimi, derinlemesine ve sürekli bir diyalog yoluyla birbirini daha iyi anlayabileceğini ifade etti.
Şi, "Çin ve ABD, işbirliğinden kazanacak, cepheleşmeden kaybedecektir. Rekabetten kaçınmamıza gerek yok ancak bu sağlıklı olmalı, sınırlar içinde tutulmalı. Ordularımız düzenli diyaloğu sürdürmeli ve kriz iletişimi ile önleme mekanizmalarını iyileştirmeli. Böylece Tukidides tuzağının üstesinden gelebiliriz." diye konuştu.
Şi'nin, iki ülke ilişkilerini tartışırken bir kez daha ABD'li tarihçi Graham Allison'ın, Antik Yunan tarihçisi Tukidides'in Sparta ve Atina kent devletleri arasındaki "hakim güç-yükselen güç" mücadelesine ilişkin tarihsel anlatısından hareketle bu mücadelenin kaçınılmaz bir çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini tartışırken kullandığı "Tukidides Tuzağı" kavramına gönderme yapması dikkati çekti.
Çin Devlet Başkanı, Trump'ın mayıstaki Çin ziyareti sırasında da "Çin ve ABD, 'TukididesTuzağı'ndan büyük güç ilişkilerinde yeni bir paradigma yaratabilir mi?" sorunu sormuştu.
Çin ile ABD’nin çıkarlarının birbiriyle derinden iç içe geçtiğine ve birlikte çalışabilecekleri çok geniş bir alan bulunduğuna işaret eden Şi, "Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, iki büyük ülke olarak, insani kalkınmayı ve ilerlemeyi teşvik etme konusunda tarihi bir sorumluluk üstlenmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Şi, Çin-ABD işbirliğinin dünyadaki her sorunu çözemeyebileceğini fakat bu işbirliği olmadan dünyadaki sorunların çoğunu çözmenin zor olacağını anlattı.
Çin ve ABD'nin yapay zeka alanında öncü ülkeler olduğunu vurgulayan Şi, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Yapay zekayı iyilik amacıyla geliştirmek ve yönetmek, ayrıca yapay zekanın gelişiminin her zaman insan kontrolü altında olmasını ve insanların refahına hizmet etmesini sağlamak için hem yeteneğe hem de sorumluluğa sahibiz.
Çin kapılarını ardına kadar açık tutuyor ve ülkede yatırım yapmak ve iş kurmak isteyen Amerikan şirketlerini memnuniyetle karşılıyor. Çinli şirketlerin burada, Amerika Birleşik Devletleri’nde adil muamele görmesini ve birlikte çalışabilmemizi umuyoruz."
ABD'ye son ziyaretini 2015'te yapan Şi, 11 yıl aradan sonra bu ülkeyi ziyaret ediyor.
Çin Devlet Başkanı Şi'nin Başkanı Trump ile ikili görüşmesinde, iki ülke arasındaki tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin ihracatı gibi ticari anlaşmazlıkların yanı sıra Orta Doğu’daki savaş ve yapay zeka güvenliği ele alınacak.
Liderlerin, ekonomik ve ticari anlaşmazlık konularında daha önce varılan geçici uzlaşmaları sürdürerek ilişkilerde istikrarı korumaya odaklanması bekleniyor.
Zirvenin önemli başlıklarından biri; İran ve Orta Doğu’daki savaş olacak. Çatışmaların, Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığını aksatma ihtimali, küresel enerji güvenliği açısından endişe yaratıyor. ABD’nin Rusya ve İran’a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de Çin ile yapılacak görüşmelerin ekonomik boyutunu etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Yapay zeka güvenliği de zirvenin gündeminde olacak. İki ülkenin, yapay zekanın oluşturabileceği risklere karşı bilgi paylaşımını ve olası tehditlere ilişkin erken uyarıyı içeren bir “yapay zeka diyaloğu” başlatması bekleniyor. Ancak ABD, yapay zeka güvenliğine yönelik risklerin kontrol edilmesine odaklanırken; Çin, daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor. Öte yandan ABD'li yapay zeka geliştiricisi şirketler, Çinli şirketlerinin "damıtma" adı verilen yöntemle kendi modellerinden veri çaldığını iddia ederek, Washington yönetiminden bunu engelleyecek tedbirleri almasını istiyor.
İki ülke daha önce de ticari anlaşmazlıkları geçici olarak azaltmaya yönelik adımlar atmış, karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementleri üzerindeki ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların ertelenmesi konusunda anlaşmıştı.
Trump’ın mayısta Çin’e yaptığı ziyarette, iki ülke arasında ticaret ve yatırım kurullarının kurulması, bazı ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ve Çin’in ABD’den yolcu uçağı alması gibi konularda anlaşmalara varılmıştı.
Kaynak: Habertürk
