Salzburg’da Verdi’nin ‘Beni kurtar’ yakarışı

“Dies irae”de, yani “Gazap Günü”nde, kıyamet bütün dehşetiyle insanın üzerine çöker; “Libera me”de (Beni kurtar, ey Rab) yakarış, Tanrı’nın sessizliği karşısında neredeyse bir hesaplaşmaya dönüşür. Mozart’ta insan Tanrı’ya sığınır; Verdi’de ise o sessizlikle yüzleşir. Bir çağa veda Muti’nin Salzburg’la bağı 1971’e, Herbert von Karajan’ın davetine uzanıyor.

Salzburg o akşam yalnız bir esere değil, geçip giden bir çağa da veda ediyor gibiydi. Belki de bu yüzden sessizlikler notalar kadar konuşuyordu. Muti, Requiem’i gösterişli bir “kilise operası”na çevirmedi; Viyana Filarmoni Orkestrası’nın derin tınısını ve Viyana Devlet Operası Korosu’nun gücünü yer yer bir fısıltıya kadar çekti. Çünkü büyük bir şef yalnız sesi değil, iki nota arasındaki sessizliği de yönetir.

Ve tam usta bu esere veda ederken karşı yönden genç bir ses yükseldi: 1995 Bakû doğumlu Maharram Huseynov. Müzik yoluna Azerbaycan’da çıkmış, İtalya’da yetişmiş, La Scala Akademisi’nde büyük Verdi yorumcusu Renato Bruson ile çalışmıştı. Salzburg’daki ilk çıkışında karşısında Muti, arkasında Viyana Filarmoni Orkestrası vardı.

“Rex tremendae”de “Salva me” (Beni esirge, ey Rab) ve “Libera me”si (Beni kurtar, ey Rab) yakarışı öne çıkıyor, “Confutatis”te ölçülü ve karanlık bası duyuluyordu. Bir kuşak sahneden inerken bir başkası ilk büyük adımını atıyordu. Muti “Beni kurtar” yakarışını son kez yönetirken onu bundan sonra taşıyacak sesler çoktan salondaydı.

Bakû’da başlayan bir yolun Salzburg’da, tam da bir usta Requiem’e veda ederken Muti ve Viyana Filarmoni Orkestrası’yla kesişmesi, sanatın kimseye ait olmayan, yalnız kuşaktan kuşağa devredilen büyük ve saygın izler bırakan bir emanet olduğunu bir kez daha anımsattı.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika