Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler, enerji arzına ilişkin endişeler ve merkez bankalarının politika beklentileri fiyatlamalarda belirleyici oluyor. Japonya ve Çin’den gelen veriler ile yapay zeka sektöründeki iyimserlik bazı varlıklara destek verirken petrol ve altın yükseldi; yurt içinde BIST 100 endeksi günü yüzde 0,99 artışla tamamladı.
Küresel piyasalar, Orta Doğu daki jeopolitik risklerin gölgesinde Japonya ve Çin de açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyallerle karışık seyrediyor. Dünya enerji tedarikinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı nda güvenli gemi trafiğinin sağlanmasına yönelik anlaşmada sona yaklaşılıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman ın boğazda güvenli denizcilik rotası belirlenmesine ilişkin anlaşmayı nihai hale getirme aşamasında olduğunu söyledi. Ancak bölgede geçmiş dönemlerde olduğu gibi iyimser havanın kısa sürede değişebileceği ihtimali, yatırımcıların nihai bir anlaşmaya kadar temkinli hareket etmesine neden oluyor.
Söz konusu anlaşmaya yönelik olumlu haber akışına karşın, petrol şirketi Saudi Aramco nun Cizan petrol tesislerinin vurulduğu yönündeki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının yükselmesi dikkati çekiyor. Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.
Bu doğrultuda, ABD de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak firması Bombardier in ürünlerinin artık ABD de de satılmayacağını belirterek Kanada yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı. Açıklamada şirketin gelirlerinin yüzde 50 den fazlasının ABD den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne süren Trump, Artık Bombardier ürünleri ABD de satılmayacak. ifadesini kullandı.
Buna ek olarak Trump, sosyal medya üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri ABD toprağı olarak gösteren bir harita paylaştı. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump ın paylaşımına tepki gösterdi.
Sheinbaum, Meksika nın özgür, bağımsız ve egemen bir ülke olduğunu belirterek, hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını ifade etti. Bu gelişmelerin yanı sıra yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler piyasaları desteklemeye devam ediyor.
ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra nın ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.
Bu gelişmelerin ışığında enerji arzına yönelik endişelerin tam olarak giderilmemesi nedeniyle petrol fiyatları güçlü kalmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda seyrediyor. ABD nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrini sürdürerek yüzde 4,78 seviyesinde bulunuyor.
Hürmüz Boğazı na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor. Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesiyle alternatif maliyeti azalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan alıcı buluyor.
Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün yeniden işlem görmeye başlayacak. ABD de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı. Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, ABD-İran geriliminin enerji fiyatları üzerindeki etkileri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.
Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 büyüme kaydetti. Avro Bölgesi nde yatırımcı güven endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022 den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Almanya da sanayi üretimi, temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 geriledi.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland da dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham madde alanlarını desteklemek üzere 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.
Ayrıca AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa ya yönelik hibrit saldırı tehditlerine gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması olarak değerlendirdi.
Söz konusu gelişmelerle, İngiltere de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 düşerken, İtalya da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 yükseldi. Avrupa da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Mevcut gelişmelerin ışığında Asya tarafındaki fiyatlamalarda yapay zekaya yönelik iyimserlik, bölgede açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve dolar/yen paritesindeki hareket etkili oluyor.
Japonya da nihai büyümenin ilk tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi ve reel ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri güçlü dış ticaret görünümüne işaret ediyor. Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü.
Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla verdi. Çin in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.
Kaynak: Habertürk
