Türkiye, PISA 2025’te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında 2022’ye göre daha yüksek puan aldı. Ülke, fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasını aşarken matematikte bu ortalamayı yakaladı.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’nın (OECD) 91 ülkenin katılımıyla uyguladığı Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçları, yayımlandı. PISA 2025 Türkiye sonuçları, tüm dünyayla eş zamanlı olarak açıklandı.
OECD tarafından 15 yaş grubunda örgün eğitime devam eden öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarını değerlendirmek ve ülkeleri karşılaştırabilmek amacıyla üç yılda bir gerçekleştirdiği araştırmaya, Türkiye 2003 yılından bu yana katılıyor. PISA araştırmasında 2003’te 41, 2006 yılında 57, 2009 ve 2012 yıllarında 65, 2015 yılında 72, 2018 yılında 79, 2022 yılında ise 81 ülke yer aldı.
PISA 2025 nihai uygulaması, Türkiye de 14 Nisan-16 Mayıs 2025 te 12 bölgeden 56 ilde bulunan 203 okuldan 7 bin 702 öğrencinin katılımıyla bilgisayar tabanlı gerçekleştirildi. PISA sonuçlarına ilişkin kamuoyuna iki ayrı rapor sunuldu. Bunlardan biri Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan ülke raporu, diğeri ise OECD tarafından kaleme alınan ve www. oecd.
org/pisa adresinde yayımlanan rapor oldu. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan ülke raporuna göre Türkiye, PISA 2025’te her üç alanda da 2022’den daha yüksek puan elde etti.
PISA araştırmasına Türkiye’nin katıldığı ilk uygulama olan 2003 yılına kıyasla, tüm dünyada ve OECD genelinde eğitim performansları belirgin bir şekilde düşerken Türkiye, fen bilimleri alanında 2003 yılında 434 olan puanını 60 puan artırarak 494’e yükseltti.
Türkiye, okuma becerilerinde 2003 yılında 441 olan puanını 31 puan artırarak 472’ye, matematik alanında ise 423 olan puanını 39 puan artırarak 462’ye yükseltti ve eğitim alanında tarihî bir başarıya imza attı. PISA 2003’te 41 ülke yer alırken, PISA 2025’te katılımcı ülke sayısı 91’e yükseldi.
Ülke sayısındaki bu değişiklik nedeniyle Türkiye’nin uzun vadeli performansı, göreli sıralamayı gösteren yüzdelik dilim üzerinden karşılaştırıldı. Türkiye, PISA 2003’ten 2025’e üç alanda da göreli sıralamasını yükseltti. Fen bilimlerinde 2003’te 35. sırada bulunan Türkiye, 2025’te 19. sıraya yükseldi. Böylece göreli sıralama konumunu yüzde 64 oranında iyileştirdi. Okuma becerilerinde 33. sıradan 18.
sıraya yükselen Türkiye, göreli sıralamasını yüzde 60 oranında iyileştirdi. Matematikte ise Türkiye, 34. sıradan 28. sıraya yükseldi. Bu alanda göreli sıralama konumu yüzde 52 oranında iyileşti. Böylece Türkiye, uzun vadede fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerinin üçünde de göreli sıralamasını yüzde 50’nin üzerinde yükseltti.
OECD ülkelerinin son 10 yıllık puan değişimlerine göre Türkiye fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de puanını artıran tek OECD üyesi ülke oldu. Türkiye, aynı zamanda 2022 sonuçlarına kıyasla her üç alanda puanını en fazla arttıran OECD ülkesi oldu.
Fen bilimleri ve matematik alanlarındaki PISA 2025 Türkiye ortalamaları, PISA da şimdiye kadar elde edilen en yüksek sonuçlar arasında yer aldı. Türkiye, PISA 2022 uygulamasına göre PISA 2025’te her üç alanda da puanını en fazla artıran ülke oldu. Böylece Türkiye, PISA 2025’te ilk defa fen bilimleri ve okuma becerileri alanında OECD ülkeleri ortalamasının üzerinde performans gösterdi.
Matematik alanında ise yükselişini sürdürerek OECD ortalamasını yakaladı. PISA 2025 araştırmasına katılan ülke sayısı 81 den 91 e yükselirken Türkiye her üç alanda da ülke sıralamasını daha üst sıralara taşıdı. PISA 2022’ye Kıyasla PISA 2025 Sıralamasındaki Değişim Türkiye fen bilimleri alanında PISA 2022 de 81 ülke arasında 34. sırada yer alırken PISA 2025 te 91 ülke arasında 19. sıraya yükseldi.
2022 de 37 OECD ülkesi arasında 29. sırada bulunan Türkiye, 2025 te 15 basamak birden yükselerek 38 OECD ülkesi arasında 14. sırada yer aldı. Okuma becerileri alanında Türkiye, PISA 2022 de 81 ülke arasında 36. sırada yer alırken PISA 2025 te 91 ülke arasında 18. sıraya yükseldi. Benzer şekilde 2022 de 37 OECD ülkesi arasında 30. sıradaki Türkiye, 2025 te 38 OECD ülkesi arasında 13. sırada yer aldı.
Matematik alanında ise PISA 2022 de 81 ülke arasında 39. sırada bulunan Türkiye, PISA 2025 te 91 ülke arasında 28. sıraya yükseldi. OECD ülkeleri arasında ise 2022 yılında 32. sıradaki Türkiye, 2025 te 23. sırada yer aldı. PISA araştırmasında her döngüde farklı bir alan, “ağırlıklı alan” olarak değerlendiriliyor. PISA 2025’te ağırlıklı alan, fen bilimleri olarak belirlendi.
Türkiye, PISA araştırmasında fen bilimleri alanında istikrarlı artış gösteren ülkeler arasında yer aldı. PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin fen bilimleri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında 2022 yılına kıyasla 18 puan, 2018’e kıyasla 26 puan artış görüldü.
Öte yandan PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleriyle arasındaki puan farkını kapatan Türkiye, bu puan farkını kendi lehine 12 puan yükseltti. PISA 2025 te fen bilimleri alanı performansında OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443, Türkiye ortalaması ise 494 puan oldu ve Türkiye bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.
PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında 2022 yılına kıyasla 16 puan artış görüldü.
Raporda, PISA döngülerinde okuma becerileri alanındaki performans değişimi konusunda, PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’nin ortalama puanında artış görülmüştür. ifadesi yer aldı.
PISA 2025 te okuma becerileri alanında OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420, Türkiye ortalaması ise 472 puan oldu. Türkiye, elde ettiği bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı. Okuma becerilerinde 2018 yılında OECD ülkeleri ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, PISA 2025’te bu farkı kapatarak 11 puan öne geçti.
Sıralamasını fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte ise 11 basamak yükseltti.
Kaynak: Habertürk
