Antalya’da 4 kişinin hayatını kaybettiği hortum faciası, Türkiye’de hortum gerçeğini yeniden gündeme getirdi. Peki, bir anda ortaya çıkan ve büyük yıkıma yol açan hortumlar neden artık daha sık karşımıza çıkıyor?
Antalya’nın Kepez ilçesinde bir inşaat alanında meydana gelen hortum, bu tehlikenin acı sonuçlarını gözler önüne serdi. İşçilerin kaldığı konteynerleri parçalayan, kule vincin devrilmesine ve çevredeki araçların zarar görmesine neden olan olayda 4 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi yaralandı. Facianın ardından hortumların oluşumuna zemin hazırlayan koşullar yeniden gündeme gelirken, Dr.
Öğretim Üyesi Deniz Demirhan, deniz suyu sıcaklıklarından atmosferdeki hava hareketlerine, El Nino’nun etkisinden önümüzdeki günlerde beklenen yağışlara kadar merak edilenleri anlattı. EL NİNO İLE TÜM DENGELER DEĞİŞTİAkdeniz’de deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması ve atmosferdeki uygun koşullar, hortum oluşumunda etkili oluyor. Dr.
Öğretim Üyesi Deniz Demirhan, hortumların meydana gelmesi için nem kaynağı, yüksek deniz suyu sıcaklığı ve yükseklikle yön değiştiren kuvvetli rüzgârların bir araya gelmesi gerektiğini belirterek, Akdeniz’de bu koşulların mevcut olduğunu söyledi. Geçtiğimiz günlerde Antalya'nın Kaş ilçesinde denizde de hortum meydana gelmişti.
Deniz suyu sıcaklığı Akdeniz’de şu an zaten en yüksek seviyesinde” dedi. Özellikle El Nino’nun deniz suyu sıcaklıkları üzerindeki etkisine değinen Deniz Demirhan, Ege ve Akdeniz’de sıcaklıkların aşırı yükseldiğini ifade etti. Uzman isim, “El Nino sebebiyle hem Ege hem de Akdeniz’deki deniz suyu sıcaklıkları aşırı yükselmiş durumda.
Dolayısıyla şu anda Antalya’da hem nem kaynağı var hem de deniz suyu sıcaklıkları çok yüksek. Yer seviyesi de çok sıcak. Bu nedenle havanın yukarıya doğru yükselebilmesi için uygun koşullar bulunuyor” diye konuştu. SICAK HAVA İLE SOĞUK HAVA KARŞILAŞINCA NE OLUYOR?
Atmosferin üst seviyelerindeki soğuk hava ile yer seviyesindeki sıcak havanın etkisine işaret eden Deniz Demirhan, üst seviyelerde bulunan alçak basınç merkezinin yükselici hava hareketini desteklediğini belirtti. Bu durumun bir vakum etkisi yarattığını anlatan Deniz Demirhan, “Yukarı seviyede bir alçak merkez var.
Hava, yukarı seviyede aşırı soğuk, yer seviyesinde ise aşırı sıcak olduğu için yukarıya doğru bir vakum etkisi oluşuyor. Bu vakum sayesinde yerdeki sıcak ve nemli hava yukarıya doğru çıkma şansı buluyor. Böylece konvektif hareket dediğimiz olay ortaya çıkıyor” ifadelerini kullandı.
Ancak yükselici hava hareketinin tek başına hortum oluşumu için yeterli olmadığını da vurgulayan Demirhan, rüzgârın yükseklikle birlikte yön değiştirmesinin de önemli bir koşul olduğunu söyledi. Demirhan, “Hortumun oluşması için o bölgede yukarıya doğru yükseklikle yönü değişen kuvvetli rüzgârların olması gerekli. Bu da Akdeniz’de mevcut.
Hem yükselici bir hareket var hem de bu hareket sırasında rüzgârın yönü değişiyor. Yani hava hem yükseliyor hem de yükselirken yön değiştiriyor. Biz buna rüzgâr kayması diyoruz” dedi. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE BİRLİKTE HORTUMLAR DAHA MI SIK GÖRÜLÜR OLDU?
İklim değişikliği süreciyle birlikte artık bu tür hava olaylarıyla daha sık karşılaşıldığını belirten Deniz Demirhan, “Günümüz koşullarında, özellikle iklim değişimi sürecinden sonra bu tarz olaylarla çok sık karşılaşmaya başladık. Akdeniz’de bu olayların daha sık görülmesinin en önemli sebeplerinden biri, deniz suyu sıcaklıklarının çok fazla artması.
Hava sıcaklıkları da Akdeniz’de ortalamaların çok üzerinde” diye konuştu.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün yayımladığı tahminlere de dikkat çekerek, önümüzdeki aylarda Akdeniz ve Ege bölgelerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade eden Demirhan, “Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son raporlarında, kasım, aralık ve ocak aylarında Akdeniz ve Ege bölgelerinde sıcaklıkların ortalamaların üzerinde olma ihtimali yüzde 60 ile yüzde 70 arasında.
Bu yüksek bir oran” ifadelerini kullandı. ANTALYA’DA TEHLİKE BİTMEDİ ÖNÜMÜZDEKİ ÜÇ GÜNE DİKKAT! Deniz Demirhan, bölgede kuvvetli sağanak yağış ve hortum riskin devam ettiğini belirterek özellikle Manavgat, Alanya ve Anamur hattına dikkat çekti:“Antalya’da Anamur, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa çevrelerinde çok kuvvetli sağanak yağış bekleniyor.
Çarşamba günü boyunca etkisini sürdürebilecek yağışların perşembe sabahına kadar devam etmesi öngörülüyor. Manavgat’tan Anamur’a kadar uzanan hatta dikkatli olunması gerekiyor. Bu bölgelerde hortum oluşma ihtimali de var.”
GÜNEY EGE’DE DE HORTUM RİSKİ VARDeniz Demirhan, hortum ve kuvvetli sağanak yağış açısından risk taşıyan bölgelerin Antalya ile sınırlı olmadığını, Güney Ege’de de benzer koşulların görülebileceğini belirtti. Özellikle tatil bölgelerinde bulunanların hava koşullarını yakından takip etmesi gerektiğine işaret eden Demirhan, “Sadece Antalya değil, Güney Ege’de de risk var.
Marmaris ve Fethiye taraflarında bu akşamdan itibaren etkili olabilecek yağışlara karşı dikkatli olmak gerekiyor” dedi. HORTUMUN HABERCİSİ OLAN BELİRTİLERE DİKKAT! Deniz Demirhan, hortum riskine karşı gökyüzündeki ve rüzgârdaki değişimlerin dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:“Öncelikle havanın normalden daha karanlık olup olmadığına dikkat etmek gerekiyor.
Üzerinizde, güneş ışığını tamamen engelleyen ve tabanı oldukça koyu görünen bir bulut varsa bu önemli bir işaret olabilir. Bulutun tabanının koyu olması, yukarı doğru gelişen güçlü bir bulut yapısına işaret edebilir. Bunun yanı sıra rüzgârın durumunu da gözlemlemek, kuvvetli rüzgâr olup olmadığına dikkat etmek gerekiyor. Özellikle büyük hortumlarda zaman zaman olağan dışı bir sessizlik yaşanabilir.
Bu da dikkate alınması gereken bir belirti olabilir.”
Öğretim Üyesi Deniz Demirhan, Hürriyet.com.tr’ye yaptığı açıklamada dikkat çeken değerlendirmelerde bulunurken, önümüzdeki günler için de kritik uyarılar yaptı. İşte detaylar...
Kaynak: Hürriyet
