Yeni eğitim döneminde kayıt ücreti talep edilemeyecek, öğretmen görüşmeleri randevuyla yapılacak ve öğrencilerin sınıfta cep telefonu kullanmasına izin verilmeyecek. Ölçme-değerlendirmede öğrencinin sınav notunun yanı sıra gelişimi de dikkate alınırken, ek mali yük oluşturan bazı deneme sınavları sınırlandırılacak.
Okullar açılıyor. Çocuklar sınıflara, veliler ise yeni eğitim döneminin kurallarına hazırlanıyor. 28 Temmuz’daki yönetmelik değişikliği ve 19 Ağustos tarihli Milli Eğitim Bakanlığı genelgesiyle kayıt ve nakilden özel eğitime, veli görüşmelerinden okul güvenliğine, ölçme-değerlendirmeden deneme sınavlarına kadar pek çok alanda yeni uygulamalar getirildi. Peki veli neyi bilmeli? Öğrencinin hangi hakkı var?
Okul yönetimi ne yapabilir, ne yapamaz? Okurlarımdan gelen sorular ışığında Avukat Arabulucu Burcu Akar Muratoğlu yanıtladı. * Yönetmelik ve genelge neyi hedefliyor? Avukat Muratoğlu: Bu yıl yalnızca eğitim programında değil; öğrenci hakları, okul güvenliği, kayıt ve nakil sistemi, özel eğitim, veli-okul ilişkileri ve ölçme-değerlendirme alanlarında da önemli değişikliklerle karşı karşıyayız.
2026-2027’de okul sadece ders yapılan yer olmayacak; güvenlikten çocuk haklarına kadar yeni bir sistem kuruluyor. * Kayıt parası istenebilir mi? Hayır. Kayıtlar e-Okul üzerinden otomatik yapılıyor. Veliden kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret talep edilemez.
Öğrenci kayıtlarının e-Okul sistemi üzerinden otomatik yapıldığı belirtilerek, kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret talep edilemeyeceği açıkça ifade edildi. Bu yöndeki şikayetlerin takip edilmesi istendi.
Amaç okul güvenliği ve görüşmelerin düzenli yürütülmesi. Burada kritik nokta şu: Sistem, veli-okul iletişimini kolaylaştırmalı; çocuğun eğitimiyle ilgili acil bir konuda velinin hakkını kullanmasını engelleyen bir bürokrasiye dönüşmemeli. * Okullarda cep telefonu yasağı devam ediyor mu? Öğrencilerin sınıf içerisinde cep telefonu bulundurmamalarına ilişkin uygulama 2026-2027 yılında da devam edecek.
Aynı şekilde öğretmenlerin de ders sırasında cep telefonu kullanmamaları öngörülüyor. Eğitim ve ödev süreçlerinde Bakanlığın belirlediği dijital platformların kullanılması isteniyor. ÇANTALAR ARANABİLİR Mİ? * Okulda öğrencinin çantası veya eşyası aranabilir mi? Okul güvenliği önemli. Ancak “güvenlik” sınırsız yetki anlamına gelmiyor.
Arama gibi müdahalelerde gereklilik, ölçülülük, çocuğun üstün yararı, özel hayatın gizliliği ve insan onuru birlikte gözetilmeli. * Öğrencinin başarısı sadece sınavla mı ölçülecek? Yönetmelikte “Ders etkinliklerine katılım” yeniden tanımlandı. Öğrencinin yalnızca sınav sonucuna değil, sınıf ve okul içindeki zihinsel, sosyal-duygusal ve fiziksel gelişimine de bakılması öngörülüyor.
“Bütüncül gelişim” kavramının da yönetmeliğe girmesi dikkat çekiyor. Yani karneye yalnızca sınav notunun değil, öğrencinin eğitim sürecindeki gelişiminin de yansıması hedefleniyor. DENEME SINAVLARI YASAKLANDI MI? * Her deneme sınavı değil.
Bakanlığın belirlediği ortak sınav ve ölçme-değerlendirme araçları dışında, öğrencileri yarıştıran, sıralayan veya velilere ek mali yük getiren deneme, tarama, hazır bulunuşluk ve benzeri sınavların okullarda uygulanmasına veya öğrencilere satın aldırılmasına izin verilmeyecek. Buradaki temel amaç öğrencinin ve velinin sınav baskısı ile ek maliyet altında bırakılmaması. * Seçmeli dersi kim seçecek?
Esas olan öğrencinin tercihinin dikkate alınması. Seçmeli ders tercihleri okulun imkanları çerçevesinde veli, rehber öğretmen ve okul rehberlik öğretmeninin bilgisi dahilinde yapılacak. Çünkü seçmeli dersin en temel özelliği, öğrencinin tercih alanının bulunması. * Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için ne değişiyor? Bu alan benim özellikle önemsediğim başlıklardan biri.
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin yalnızca bir okula kayıtlı olması yeterli değildir; eğitim ortamına fiilen erişebilmesi, ihtiyacına uygun destekleri alabilmesi gerekir.
Yeni dönemde de tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme öğrencileri ve özel yetenekli öğrenciler dahil özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için destek eğitim odalarının açılması, öğretmen görevlendirilmesi ve BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) doğrultusunda eğitim süreçlerine etkin katılımın sağlanması Bakanlık genelgesinde açıkça isteniyor.
* Velilerin istediği okula nakil hakkı konusunda çok konuşulan bir düzenleme var. Bu ne anlama geliyor? Burada mevzuatı doğru anlamak gerekiyor. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin kayıt ve nakillerinde adres şartına ilişkin önemli kolaylıklar getirildi. Bunun uygulamada nasıl yürütüleceği de özel eğitim mevzuatı, yerleştirme kararları ve çocuğun eğitim ihtiyacıyla birlikte değerlendirilmeli.
Ben velilere özellikle şu tavsiyede bulunuyorum:Sözlü “kontenjan yok” cevabıyla yetinmeyin. Talebinizi yazılı yapın ve ret varsa yazılı gerekçesini isteyin. VELİLERE ÜÇ ÖNERİ* Yeni dönemde velilere en önemli tavsiyeniz nedir? Ben üç kelimeyle özetliyorum:Sorun, yazın, kayıt altına alın. Çocuğunuzla ilgili bir hak ihlali olduğunu düşünüyorsanız yalnızca sözlü görüşmeyle yetinmeyin.
Okula, ilçe veya il millî eğitim müdürlüğüne ya da yetkili kurula yazılı başvuruda bulunun. Çünkü eğitim hakkı, idarenin takdirine bırakılmış bir lütuf değil; Anayasa, kanunlar ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış temel bir haktır.
Velilere ise taleplerini yazılı iletip kayıt altına almaları öneriliyor.
Kaynak: Hürriyet
