Svalbard çevresindeki Rus tatbikatında, denizaltı kablolarına müdahale amacı taşıdığı değerlendirilen yeni bir teknolojinin konuşlandırılmasının simüle edildiği öne sürüldü. İngiltere, Norveç ve ABD’nin izlediği operasyonda kablolara zarar verilmediği belirtilirken, gelişme NATO ile Rusya arasındaki gerilime ilişkin endişeleri artırdı.
Haberlerimizi Google’da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin Arktik Okyanusu’nun buzlarla kaplı sularında yaşanan ve ilk bakışta sıradan bir askerî tatbikat gibi görünen hareketlilik, Batılı istihbarat birimlerinin dikkatini çekti. Çünkü bu kez mesele bir geminin rotası ya da bir denizaltının hareketinden ibaret değildi.
Norveç’in Svalbard takımadaları çevresindeki sularda yürütüldüğü öne sürülen faaliyet, deniz tabanında görünmeyen ancak modern dünyanın işleyişi açısından kritik öneme sahip bir altyapıyı gündeme getirdi. Daily Mail’de yer alan haberde Batılı iki yetkiliye göre Rusya, bölgede daha önce kamuoyuna ayrıntıları açıklanmayan bir teknolojinin kullanımını test etti.
Teknolojinin nasıl çalıştığı konusunda güvenlik gerekçesiyle ayrıntı verilmezken, tatbikatın olası hedeflerinden birinin denizaltı kablolarına yönelik yeni bir müdahale yöntemini sınamak olduğu değerlendiriliyor. İngiltere, Norveç ve ABD’nin Rus unsurlarını takip ederek tatbikatın tamamlanmasını engellediği öne sürülürken, olayın arkasındaki asıl soru şu: Rusya Arktik’in derinliklerinde tam olarak neyi test etti?
Konuya yakından bakalım… RUSYA’NIN GİZLİ TATBİKATINDA NELER OLDU? Daily Mail’de yer alan habere göre operasyonun, Rusya’nın askerî istihbarat faaliyetleri ve özel denizaltı operasyonlarından sorumlu Derin Deniz Araştırmaları Ana Müdürlüğü (GUGI) tarafından yürütüldüğü belirtildi. Batılı yetkililerin verdiği bilgilere göre tatbikatta gelişmiş derin deniz araçları kullanıldı.
Ancak operasyonun en dikkat çekici yönü, kullanılan sistemlerin yalnızca keşif veya gözetleme amacı taşıyıp taşımadığı. Yetkililer, Rusya’nın kritik denizaltı altyapısına yönelik yeni bir teknolojinin nasıl konuşlandırılabileceğini test ettiğini değerlendiriyor. Rus unsurlarının herhangi bir kabloya zarar vermediği ve tatbikatın esas olarak teknolojinin konuşlandırılmasını simüle etmeye odaklandığı öne sürüldü.
İngiltere, Norveç ve ABD’nin operasyonu denizden takip ettiği, Rus gemilerinin tatbikatı tamamlamasına izin verilmediği ve daha sonra bölgeden ayrıldığı belirtildi. ‘NATO İLE RUSYA ARASINDAKİ GERİLİMİ ARTIRABİLECEK BİR GELİŞME’İstanbul Aydın Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görev yapan ve Rus dış politikası üzerine çalışmaları bulunan Dr.
Öğretim Üyesi Murat Jane, tatbikatın NATO açısından ciddi bir güvenlik başlığı oluşturduğunu belirterek, “Batı’nın Rusya’nın kapasitesini biraz abarttığını düşünüyorum. Ancak burada bir tatbikatın gerçekleştirilmesi ve Rusya’nın yeni bir teknoloji geliştirdiğine ilişkin iddialar NATO açısından ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturuyor. Rusya, NATO’nun sınırlarını ve tepkisini test ediyor.
Baltık bölgesi uzun süredir hem Rusya hem de NATO açısından egemenlik ve güç mücadelesinin yaşandığı bir alan. Bugün ise büyük ölçüde Baltık bölgesinin NATO’nun kontrolü altına girdiğini görüyoruz” dedi. Tatbikatta kullanıldığı öne sürülen teknolojinin kapasitesine ilişkin belirsizliğe de dikkat çeken Dr. Jane, “Böyle bir teknolojinin kullanılması elbette ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturabilir.
Ancak söz konusu silahın kapasitesinin ne olduğu konusunda şu aşamada net bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle yalnızca mevcut iddialar üzerinden teknolojinin ne ölçüde etkili olduğunu söylemek mümkün. Bununla birlikte bölgede böyle bir tatbikatın gerçekleştirilmesi ve Rus denizaltılarının takip edildiğine ilişkin iddialar, NATO ile Rusya arasındaki gerilimi artırabilecek bir gelişme” ifadelerini kullandı.
SVALBARD'IN ALTINDA KRİTİK BİR İLETİŞİM HATTI BULUNUYORRusya’nın faaliyet gösterdiği öne sürülen bölgenin önemi, Svalbard’ın yalnızca askerî ve coğrafi konumundan kaynaklanmıyor. Norveç’in kuzeyindeki takımadaları Norveç anakarasına bağlayan yaklaşık 1400 kilometrelik fiber optik kablo bulunuyor. Bu kablolar, deniz tabanının yaklaşık 2700 metre altında uzanıyor.
Söz konusu hatlar, dünyanın en büyük uydu yer istasyonlarından biri olan ‘SvalSat’ üzerinden aktarılan yüksek miktardaki verinin taşınmasında kritik rol oynuyor. Bu nedenle denizin altında meydana gelebilecek bir kesinti, yalnızca bir iletişim hattının devre dışı kalması anlamına gelmeyebilir.
Denizaltı kabloları bugün internet trafiğinden finansal işlemlere, telekomünikasyondan devletler arasındaki iletişime kadar çok geniş bir sistemin temelini oluşturuyor. Modern dünyanın büyük bölümü gökyüzündeki uydulara bağlıymış gibi görünse de kıtalar arasındaki veri akışının önemli bir kısmı hâlâ deniz tabanından geçen kablolar üzerinden gerçekleşiyor.
Bu da onları giderek daha önemli bir stratejik hedef haline getiriyor. Dr.
Murat Jane, denizaltı kablolarına yönelik olası bir müdahalenin iletişim ve kamu hizmetlerinde aksamalara neden olabileceğini ancak mevcut iddiaların küresel internet veya finans sistemlerini tamamen felç edecek ölçekte bir etki yaratacağını söylemek için erken olduğunu belirtti ve şu yorumda bulundu:“Böyle bir teknolojinin kullanılması halinde elbette internet bağlantılarında kesintiler ve kamu faaliyetlerinde çeşitli aksamalar yaşanabilir.
Ancak mevcut iddialar üzerinden küresel internetin veya finansal sistemin tamamen ortadan kalkacağını ya da büyük ölçüde işlevsiz hale geleceğini söylemek için henüz erken. Bunun, örneğin Hürmüz krizi nedeniyle enerji ve gıda fiyatlarında yaşanan artışlar gibi küresel ölçekte büyük bir ekonomik etki yaratacağını söylemek şu aşamada mümkün değil.”
SAVAŞLARDA KABLOLARIN ÖNEMİ YENİ DEĞİLDenizaltı iletişim hatlarının hedef alınması aslında yeni bir savaş yöntemi değil. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında telgraf ve telefon iletişim hatlarının kesilmesi, deniz tabanındaki kabloların askerî açıdan ne kadar önemli olduğunu ortaya koymuştu. Bugün ise aynı altyapının taşıdığı veri miktarı ve ekonomik değeri geçmişle kıyaslanamayacak kadar büyük.
İnternet bağlantıları, bankacılık sistemleri, şirketler arasındaki veri transferleri ve devletlerin iletişim altyapısı bu hatlara bağlı. Dolayısıyla tek bir kablonun devre dışı bırakılması küresel interneti tamamen çökertmeyebilir. Ancak kritik bir hatta meydana gelecek hasar, belirli bölgelerde ciddi iletişim ve veri aktarımı sorunlarına yol açabilir.
Özellikle alternatif güzergâhların sınırlı olduğu bölgelerde risk daha da büyüyor. NATO NEDEN ALARMA GEÇTİ? Rusya’nın Arktik’teki faaliyetleri, Batılı ülkelerin son yıllarda artan sabotaj endişelerinin üzerine geldi. Nisan ayında İngiltere ve Norveç, Arktik sularda Rus unsurlarının gizli faaliyetlerini tespit ettiklerini açıklamıştı. Ancak o dönemde operasyonun ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmamıştı.
Kaynak: Hürriyet
