Firmaların yurtdışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk Lirası’na dönüştürmesini teşvik eden destek mekanizmasında yeni uygulamaya geçiliyor. Yeni sistemle ihracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların desteğe erişiminin kolaylaştırılması ve bankaların kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nin (TCMB) firmaların yurtdışından elde ettikleri döviz gelirlerini Türk Lirası’na dönüşümünü teşvik eden düzenlemesinde yeni uygulamaya geçiliyor. Yeni sistemle döviz almama taahhüdü kaldırılırken, destekten yararlanma şartları firmanın katma değeri ve döviz pozisyon oranı üzerinden yeniden düzenleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, TCMB’nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artıran adımlar atıldığını belirtti. Şimşek, düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu ifade etti.
İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını bildiren Şimşek, şunları kaydetti:
Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz.
TCMB’nin, "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete’de yayımlanmış ve gözler düzenlemenin ayrıntılarının yer alacağı uygulama talimatına çevrilmişti.
Bu kapsamda TCMB, "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı"nı yayımladı.
Döviz almama taahhüdünün kaldırıldığı, firmaların katma değerini ve döviz pozisyon oranını esas alan yeni uygulama talimatı, 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe girecek.
Talimata göre destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı katma değerle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek.
Buna göre firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecek.
Döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu şartı getirilecek. Bu kapsamda destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının (döviz pozisyonu oranı) yüzde 10’u aşmaması gerekecek.
Firmalar, döviz pozisyon oranlarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile tevsik edecek.
Aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar, kendi limitleri ölçüsünde destekten faydalanabilecek.
Buna göre aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların da destekten doğrudan yararlanabilmesine imkan sağlanacak.
Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin dövizin Türk Lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek.
Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak. Böylece tedarikçi firmaların destekten faydalanmaları kolaylaştırılacak.
Ayrıca aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken kontrol mekanizması güçlendirilecek.
Aracı bankalara firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek.
Uygulamanın etkin şekilde yürütülmesinde önemli rolü olan bankaların aracılık işlevleri güçlendirilecek, denetim ve kontrol süreçleri sıkılaştırılacak ve suistimallerin önüne geçilmesi sağlanacak.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
