Meme kanserinde tanıyı geciktiren 10 yanlış inanış!

Meme kanseri konusunda toplumda doğru kabul edilen bazı yanlış bilgiler, kadınların kontrollerini ertelemesine ve memedeki değişiklikleri önemsememesine neden olabiliyor. “Ailemde meme kanseri yok, bende olmaz”, “Kitle ağrımıyorsa önemli değildir” ya da “Biyopsi kanseri yayar” gibi düşünceler, erken tanının önündeki önemli engeller arasında yer alıyor.

Oysa meme kanserinde belirtilerin doğru değerlendirilmesi, kişiye uygun tarama programının belirlenmesi ve şüpheli durumlarda zaman kaybetmeden hekime başvurulması büyük önem taşıyor. Meme ve Endokrin Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Bülent Çitgez, meme kanseri tanısının gecikmesine yol açabilen 10 yanlış inanış hakkında bilgi verdi. 1. “Ailemde meme kanseri yoksa benim de riskim yoktur” Yanlış.

Meme kanseri tanısı alan her kadının ailesinde meme kanseri öyküsü bulunmaz. Aile öyküsü ve bazı genetik değişiklikler riski artırabilse de meme kanseri yalnızca kalıtsal nedenlerle ortaya çıkmaz. Bu nedenle ailede meme kanseri olmaması, rutin kontrollerin ve kişinin kendi risk durumunun değerlendirilmesinin gereksiz olduğu anlamına gelmez. 2. “Mememdeki kitle ağrımıyorsa kanser değildir” Yanlış.

Meme kanseri erken dönemde ağrıya neden olmadan gelişebilir. Memede yeni ortaya çıkan, daha önce olmayan veya zaman içinde değişiklik gösteren bir kitlenin ağrılı olup olmadığına bakılmaksızın değerlendirilmesi gerekir. “Ağrımıyor, o halde önemli değildir” düşüncesi hekime başvurunun gecikmesine yol açabilir. 3. “Mememde ağrı varsa kesin kanserim” Yanlış.

Meme ağrısı oldukça sık görülen bir şikayettir ve hormonal değişiklikler başta olmak üzere birçok iyi huylu nedene bağlı gelişebilir. Ancak özellikle tek taraflı, belirli bir bölgede devam eden veya beraberinde kitle, meme başı değişikliği ya da akıntı gibi başka bulgular bulunan ağrılarda hekime başvurulmalıdır. 4. “Mamografi kansere yol açar” Yanlış.

Mamografi düşük doz X-ışını kullanılarak gerçekleştirilen ve meme kanserinin erken tanısında önemli yeri bulunan bir görüntüleme yöntemidir. Modern cihazlarda kullanılan dozlar oldukça düşüktür ve sağlık açısından güvenlidir. Alınan doz, uçak yolculuğu veya doğadan aldığımız doğal radyasyon kadardır. Tarama programlarının amacı, henüz belirti vermeyen meme kanserlerini erken evrede saptayabilmektir.

Radyasyon endişesi nedeniyle hekim tarafından önerilen mamografiyi ertelemek, erken tanı fırsatının kaçırılmasına neden olabilir. 5. “Mememi düzenli kontrol ediyorum, mamografiye ihtiyacım yok” Yanlış. Kişinin memesindeki değişiklikleri fark etmesi önemlidir ancak bu, hekim değerlendirmesinin ve uygun yaş ve risk grubunda görüntüleme yöntemlerinin yerini tutmaz.

Bazı meme kanserleri ele gelen bir kitle oluşturmadan, görüntüleme yöntemleriyle erken dönemde saptanabilir. Bu nedenle kişinin kendi farkındalığı ile düzenli tarama birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. 6. “Biyopsi yapılırsa kanser yayılır” Yanlış. Memede şüpheli bir lezyon görüldüğünde kesin tanıya ulaşabilmek için biyopsi gerekebilir.

Biyopsinin kanseri vücuda yaydığı düşüncesi bilimsel olarak doğru değildir. Aksine gerekli olduğu halde biyopsiden kaçınmak, kesin tanının ve buna bağlı olarak tedavinin gecikmesine yol açabilir. 7. “Genç kadınlarda meme kanseri olmaz” Yanlış. Meme kanseri riski yaşla birlikte artsa da genç yaşlarda da görülebilir.

Özellikle aile öyküsü, genetik yatkınlık veya kişisel risk faktörleri bulunan kadınların takip programları standart tarama yaklaşımından farklı olabilir. Yaşın genç olması, memede ortaya çıkan şüpheli bir değişikliğin görmezden gelinmesi için gerekçe değildir. 8. “Emziriyorsam meme kanseri olmam” Yanlış. Emzirmenin meme kanseri riskini azaltıcı etkileri bulunabilir ancak riski tamamen ortadan kaldırmaz.

Emzirme döneminde memede sertlik ve şişlik gibi değişiklikler sık görülebildiğinden bazı bulgular süt birikmesi veya enfeksiyonla karıştırılabilir. Geçmeyen bir kitle veya olağan dışı bir değişiklik olduğunda “emziriyorum, normaldir” düşüncesiyle beklenmemelidir. 9. “Memede kitle varsa mutlaka kanserdir” Yanlış. Memede saptanan her kitle kanser anlamına gelmez.

Kistler, fibroadenomlar ve diğer iyi huylu meme hastalıkları da kitle şeklinde ortaya çıkabilir. Ancak kitlenin iyi ya da kötü huylu olduğuna yalnızca elle muayene ederek karar verilemez. Gerekli durumlarda ultrasonografi, mamografi ve biyopsi gibi yöntemlerle değerlendirme yapılmalıdır. 10. “Meme kanseri tanısı konursa memenin mutlaka tamamı alınır” Yanlış.

Günümüzde meme kanseri cerrahisi hastalığın evresi, tümörün özellikleri, memedeki yerleşimi ve hastanın bireysel durumu dikkate alınarak planlanmaktadır. Uygun hastalarda meme koruyucu cerrahi ve onkoplastik cerrahi yöntemleriyle memenin tamamının alınmasına gerek kalmadan tedavi uygulanabilmektedir. Bu nedenle “mememi kaybederim” korkusunun tanı ve tedavi sürecini geciktirmesine izin verilmemelidir.

Bülent Çitgez, şüpheli durumlarda zaman kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini vurgulayarak, en sık yapılan 10 yanlış inanışa dikkat çekti

Kaynak: Habertürk