ABD'de yapılan geniş kapsamlı sosyal istatistik araştırmaları, evlilik yaşı ile boşanma riski arasındaki ilişkinin doğrusal değil, "U şeklinde" bir eğri izlediğini ortaya koydu. "Goldilocks Teorisi" adı verilen analiz sonuçlarına göre boşanma riskinin en düşük olduğu yaş aralığı 28 ila 32 olarak belirlendi.
Toplumsal yapıda ve evlilik istatistiklerinde uzun yıllardır kabul gören "Evlilik yaşı ne kadar gecikirse boşanma riski o kadar düşer" anlayışı yerini yeni verilere bıraktı. ABD Ulusal Aile Büyümesi Taraması (NSFG) verileri üzerinden yürütülen sosyolojik analizler, erken yaşta yapılan evlilikler kadar geç yaşta yapılan evliliklerin de yüksek boşanma riski taşıdığını belgeledi.
Sosyoloji literatüründe masaldaki "ne çok sıcak ne çok soğuk, tam kıvamında" ifadesine atıfla "Goldilocks Teorisi" olarak adlandırılan araştırma, en ideal evlenme yaşını istatistiksel olarak ortaya koydu.
10 binden fazla katılımcının yer aldığı verilerin incelenmesiyle elde edilen sonuçlar, ergenlik döneminden ve 20'li yaşların başından 20'li yaşların sonuna doğru ilerledikçe boşanma olasılığının istikrarlı bir şekilde düştüğünü gösteriyor. Ancak grafik 32 yaştan sonra tersine dönüyor.
Veriler, 30'lu yaşların ortalarına (35 yaş ve üzeri) gelindiğinde evlenen çiftlerin boşanma oranlarının, 28-32 yaş aralığında evlenenlere kıyasla belirgin şekilde yeniden artışa geçtiğini doğruluyor.
Araştırmacılar; katılımcıların cinsiyetini, ırkını, eğitim düzeyini, dini inanç ve ibadet sıklığını, yaşadıkları kentin büyüklüğünü ve evlilik öncesi çocuk sahibi olma durumlarını kontrol değişkeni olarak hesaba kattığında da U şeklindeki grafik varlığını koruyor.
Demografik ve sosyo-ekonomik tüm yan faktörler nötralize edildiğinde, 30'lu yaşların ortasından itibaren yapılan ilk evliliklerde boşanma eğrisinin yukarı doğru tırmandığı saptanıyor.
Söz konusu sosyolojik bulgular akademik çevrelerde tartışmaları da beraberinde getirdi. Amerikan Toplum Taraması (ACS) verilerini kullanan bazı sosyologların eleştirilerine yanıt veren araştırmacılar, zaman bağımlı olay geçmişi analizlerinin (event history analysis) gerekliliğini vurguladı.
2006-2010 ve 2011-2013 dönemlerini kapsayan iki farklı ulusal veri setiyle tekrarlanan araştırmalar, 28-32 yaş grubunun boşanma riskine karşı en korunaklı aralık olduğunu tartışmasız bir şekilde kanıtlıyor. Sosyologlar, geç yaş evliliklerindeki bu risk artışının psikolojik ve davranışsal nedenlerini ortaya çıkarmak için yeni araştırmaların yürütülmesi gerektiğini bildiriyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
