İstanbul Tiyatro Festivali'nde edebiyat sahneye taşınıyor

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından Koç Holding Enerji Grubu Şirketleri Aygaz, Entek, Opet ve Tüpraş sponsorluğunda düzenlenecek 30. İstanbul Tiyatro Festivali, bu yıl, edebiyat ile sahne sanatlarının güçlü bağını merkezine alan, klasik ve çağdaş edebiyatın unutulmaz yapıtlarını bugünün dünyasından yeniden yorumlayan özel bir seçkiyi izleyicilerle buluşturuyor.

Murat Gülsoy’un aynı adlı romanından Müge Oskay’ın serbest uyarlaması ve Mehmet Birkiye’nin rejisiyle sahneye taşınan Ve Ateş Bizi Tüketiyor, 31 Ekim ve 1 Kasım’da Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi’nde İstanbul sokaklarında gece boyu kaybolan ihtiyar bir adamın izinde hafıza ve kimlik sınırlarını tartışmaya açacak. Mehmet Birkiye’nin yönettiği yapım, mask ve kukla tiyatrosunun olanaklarını kullanarak gerçeklikle rüyaların iç içe geçtiği, atmosferik bir sahne dünyası kuruyor. Reşad Ekrem Koçu’nun tefrikalarından Lara Lakay’ın uyarladığı Kafes Arkası Günahkârları: Silahşör Kızı Rabia Hanım ise 24-25 Ekim’de Asmalımescit’teki tarihi Phebus Müzayede Evi’nde, Bedir Bedir’in oyunculuğu ve canlı müzik eşliğinde, 17. yüzyıl İstanbul’unun skandallarla dolu hikâyelerinden birini seyirciyle buluşturuyor. Suzie Miller’ın Tolstoy’un Anna Karenina romanını günümüzün sosyal medya gerçekliğiyle yeniden yorumladığı Anna K., 18-19 Kasım’da Alan Kadıköy’de bir kadının özgürlük arayışını, tutku ve varoluş mücadelesini dijital çağın linç kültürü ve cinsiyetçi zorbalığı üzerinden sahneye taşıyor.

J. M. Coetzee’nin Romancının Romanı kitabından Saim Güveloğlu’nun uyarlayıp yönettiği, Tansu Biçer, Tülin Özen, Defne Koldaş ve Sezer Arıçay’ı bir araya getiren Elizabeth Costello, 4-5 Kasım’da Paribu Art’ta sanatın, etiğin ve entelektüelin sorumluluğunu sorgulayan çok katmanlı bir düşünme alanı açacak. Haruki Murakami’nin Sahilde Kafka’sından Shakespeare’in Hamlet ve Ofelya’sına uzanan edebi göndermeleri günümüzün savaş ve kayıp hikâyeleriyle buluşturan, Dmitry Krymov’un yazıp yönettiği Requiem, 11-12 Kasım’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde parçalanmış bir dünyanın kayıp, umut, masumiyet ve şiddet üzerine örülen anlatılarını ortak bir yüzleşmede buluşturacak. Festivalin kapanış gösterisi olan ve Kerem Kurdoğlu ile Mehmet Birkiye’nin Oscar Wilde’ın Dorian Gray’in Portresi’ni serbest bir dille yeniden kurduğu Dorian Gray’in Portresi ise 3 Aralık’ta Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi’nde, Salih Bademci, Engin Hepileri ve Yiğit Sertdemir’in oyunculuklarıyla estetizm, kötülük, kayıp ve haz kavramlarını günümüz dünyasının aynasından sorgulayarak prömiyerini gerçekleştirecek.

Edebi eserlerle bağ kuran başka yapımlar da festival programında yer alıyor. Suzie Miller’ın Tolstoy’un Anna Karenina romanını bugünün dijital dünyasında yeniden yorumladığı Anna K., bir kadının özgürlük arayışını ve bunun bedellerini sahneye taşıyor. Dmitry Krymov’un yazıp yönettiği Requiem ise Haruki Murakami’nin Sahilde Kafka’sından Shakespeare’in Hamlet’ine uzanan edebi göndermeleri, günümüzün savaş ve kayıp hikâyeleriyle buluşturuyor.

Festival Artı kapsamında Eylül Görmüş’ün yürütücülüğünde düzenlenen Kitap Kulübü, festivalde sahnelenen üç uyarlamanın kaynak eserlerini 2, 9 ve 30 Kasım’da Fiba Salon İKSV’de okurlarla buluşturuyor: Murat Gülsoy’un Ve Ateş Bizi Tüketiyor’u, J. Coetzee’nin Romancının Romanı ve Oscar Wilde’ın Dorian Gray’in Portresi. Buluşmalar, bu eserleri sahnedeki yeni yorumlarıyla birlikte konuşmaya davet ediyor.

Mehmet Birkiye’nin küratörlüğünde gerçekleştirilecek 30. İstanbul Tiyatro Festivali, 22 Ekim’de başlayacak, 3 Aralık’a kadar sürecek. Biletler Passo’dan satın alınabilir.

İstanbul sokaklarında, gecenin karanlığına karışıp izini kaybettiren ihtiyar bir adamın peşine düşüyoruz. Eski bir radyonun cızırtısında, tanıdık köşe başlarında ve hafızanın kırılan aynalarında geçmiş ile şimdiki zaman birbirine dolanır. Zamanın büküldüğü bu arayışta unutmak ile hatırlamak, “Ben” ile “O”, gecenin içinde yer değiştirir. Mehmet Birkiye, Murat Gülsoy’un romanını Müge Oskay’ın serbest uyarlaması üzerinden sahneye taşırken hafıza ve kimliğin tekinsiz sınırlarını mask ve kukla tiyatrosunun olanaklarıyla görünür kılıyor. Gerçekliğin parçalandığı, rüyalarla uyanıklığın iç içe geçtiği sahne dili, titizlikle örülmüş koreografisi ve atmosferik müziğiyle izleyiciyi karanlık ve büyüleyici bir düş coğrafyasına sürüklüyor. Yarım asrı aşan tiyatro birikimiyle Birkiye’nin yönettiği Ve Ateş Bizi Tüketiyor, 31 Ekim ve 1 Kasım’da Bakırköy Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi’nde izleyiciyle buluşacak.

Bir yazarın sorumluluğu nerede başlar ve nerede biter? Sessizlerin sesi olmak mı, yoksa yazının ve düşüncenin tekinsiz imkânlarıyla baş başa kalabilmek mi? İnançtan, kesin yargılardan ve hazır cevaplardan bilinçli bir mesafeyle uzak duran Elizabeth Costello; sanatın, etiğin ve temsilin sınırlarını yoklarken zihnini saran sorularla örülü bir varoluşun içinde gezinir. Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatro Teşvik Ödülü desteğiyle üretilen ve Saim Güveloğlu’nun Nobel ödüllü J. Coetzee’nin Romancının Romanı adlı eserinden uyarladığı Elizabeth Costello, “tiyatroyla ilgili bir tiyatro oyunu” olarak şekilleniyor. Yönetmen, sahnenin toplumsal değişimlere alan açma gücü ile salt estetik bir deneyim ya da kolektif bir karşılaşma mekânı olma ihtimali arasındaki gerilimi taraf tutmadan araştırıyor; edebiyatla sahne, yazarla karakter arasındaki ilişkiyi çok katmanlı bir düşünme alanına dönüştürüyor. Tansu Biçer, Tülin Özen, Defne Koldaş ve Sezer Arıçay’ı aynı sahnede buluşturan Elizabeth Costello, 4-5 Kasım’da yüksek katkıda bulunan mekan sponsoru Paribu Art sahnesinde.

Yüzyıllar önce Boğaz’ın sularına ve zindanların karanlığına gömülen sırlar, Asmalımescit’te bir açık artırmada günyüzüne çıkıyor. Geçtiğimiz yıl yine festival kapsamında Küveloğlu Han’da sahneledikleri Aşk Yolunda İstanbul’da Neler Olmuş: Çerkes Rıdvan’ın Dolabı ile İstanbul tarihçisi Reşad Ekrem Koçu’nun tefrika sayfalarını aralayan yaratıcı ekip, seyirciyi bir kez daha yazarın skandallarla dolu İstanbul’una davet ediyor. Festivalde bu kez Boğaz’daki yalısında kurduğu arzu krallığıyla İstanbul’un 17. yüzyıl başındaki ahlak kalıplarını altüst eden Silahşörkızı Rabia Hanım’ı tanıyor, onun cüretkâr fantezilerine kurban giden iki genç aşığın, Yusuf ile Letaif’in gerilim dolu öyküsüne tanık oluyoruz. Gerçek bir müzayede evinde arzu nesneleri ve günah eşyaları açık artırmaya çıkarken hunhar ve hipnotik bir İstanbul kabaresinin de kapıları aralanıyor. Lara Lakay’ın sahneye uyarladığı bu mekâna özgü yapımda, 24-25 Ekim’de Asmalımescit’in kalbindeki tarihi Phebus Müzayede Evi’nde, çağdaş anlatı tiyatrosunu canlı müzikle renklendiren sürükleyici bir müzayedenin misafirleri oluyoruz.

Haruki Murakami, William Shakespeare ve Rusya-Ukrayna savaşı aynı sahnede nasıl buluşabilir? 90 yıllık köklü bir geçmişe sahip Klaipėda Drama Tiyatrosu’nun sahneye taşıdığı Requiem’i çağdaş Rus tiyatrosunun yaşayan en büyük ustalarından, beş kez Golden Mask ödülüne layık görülen Dmitry Krymov yazdı ve yönetti. Karşınızda, parçalanmış bir dünyanın iç içe geçen anlatılarını usta işi bir rejiyle sahneye taşıyan modern bir başyapıt var. Efsanevi Sovyet tiyatro ve sinema yönetmeni Anatoly Efros’un oğlu olan ve tiyatro kariyerine sahne tasarımcısı olarak başlayan Krymov’un sahne tecrübesi, Requiem’in görsel dünyasında ve güçlü sahnelenişinde kendini hissettiriyor. Haruki Murakami’nin Sahilde Kafka’sından Shakespeare’in Hamlet ve Ofelya’sına, oradan günümüz dünyasının savaş ve kayıplarının sert gerçekliğine uzanan Requiem, birbirinden uzak görünen karakterleri, devirleri ve hikâyeleri ortak bir yüzleşmede buluşturuyor. Öğretmenlerinin ardında yürüyen çocuklar, birbirine tutkuyla bağlı genç bir çift, daha iyi bir gelecek peşinde koşan karakterler oyun ilerledikçe kayıp ve umut, masumiyet ve şiddet üzerine bir meta anlatının kahramanlarına dönüşüyor. Requiem, 11-12 Kasım’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde seyirciyle buluşacak.

İtibarlı bir yaşamı inşa etmek yıllar alırken, onu yerle bir etmek için tek bir bildirim, tek bir ekran parıltısı yeter. Kariyerinin zirvesinde bir televizyon habercisi, sevgisiz bir evliliği geride bırakıp kendi arzusunun ve özgürlüğünün peşine düştüğünde modern dünyanın acımasız dijital mahkemelerinde yargılanan, teşhir edilen ve linç edilen bir hedefe dönüşür. Prima Facie ile tanıdığımız hukukçu ve yazar Suzie Miller, Tolstoy’un Anna Karenina’sını günümüzün sosyal medya gerçekliğiyle yeniden yazıyor. Haber peşinde koşan tren seslerinin dijital uğultulara karıştığı bu çağdaş trajedide izleyenle izlenen, yargılayanla yargılanan yer değiştirirken kadınların tutku ve varoluş mücadelesi ağır bedellerle yüzleşiyor. Dijital çağın tekinsiz linç kültürünü ve cinsiyetçi zorbalığı sarsıcı bir dille merkezine alan Anna K., 18-19 Kasım’da Alan Kadıköy’de izleyici karşısına çıkacak.

Zamanın acımasız akışına ve çürümeye meydan okuyan bir güzellik arzusu, insan ruhunu nereye kadar sürükleyebilir? Gençliğin ve hazzın peşinde feda edilen vicdan, katı ahlak kalıplarının ardına gizlenen ikiyüzlülükle çarpışırken bir tablonun tuvalinde saklanan karanlık sırlar, insanın en saf ve en tekinsiz günahlarını birer birer açığa çıkarır. Kerem Kurdoğlu ve Mehmet Birkiye, Oscar Wilde’ın “Sanatın yansıttığı şey hayat değil, seyircinin kendisidir” manifestosundan yola çıkarak ölümsüz klasiği sahne sanatlarının ifade olanaklarıyla baştan kuruyor. Eserin fantastik ve karanlık özüne serbest bir uyarlamayla yaklaşan ikili; estetizm, kötülük, kayıp ve haz kavramlarını günümüz dünyasının aynasından felsefi bir sorgulamaya dönüştürüyor. Salih Bademci, Engin Hepileri ve Yiğit Sertdemir’in güçlü oyunculuklarıyla sahneye taşınan ve festivalin küratörlük görev devrine de sahne olacak olan Dorian Gray’in Portresi, festivalin kapanış gösterisi olarak 3 Aralık’ta Zorlu PSM Turkcell Platinum Sahnesi’nde prömiyerini yapacak.

Kaynak: Habertürk