1959’da Birmingham’daki kadın yurdunda öldürülen 29 yaşındaki Stephanie Baird’in soruşturmasında, olay yerindeki 44 numara yivli ayakkabı izi kritik delil oldu. Polis yaklaşık 12 bin kişinin ayakkabısını inceledi; Dedektif George Welborn ise Noel öncesi kentten ayrılan Patrick Joseph Byrne’a odaklandı.
Yıl 1959... Tarih yaprakları 23 Aralık’ı gösteriyordu. İngiltere Noel hazırlıkları içindeydi. Birmingham’ın Edgbaston bölgesinde bulunan YWCA Edencroft Kadın Yurdu’nda kalan kadınların önemli bir bölümü de Noel’i ailelerinin yanında geçirmek için hazırlık yapıyordu. Akşam saatlerinde yurtta bulunan kadınlardan bazıları bir çığlık duydu. İlk anda bunun ciddi bir olayın habercisi olduğu anlaşılmadı. Bir süre sonra yurtta kalan Margaret Brown, çamaşır bölümünden gelen seslerden şüphelenerek kontrol etmek istedi.
İçeri giren Margaret, karanlık bölümde yabancı bir erkekle karşılaştı. Yüzünü net göremediği adamın elinde ağır bir cisim vardı. Adam, Margaret’e saldırarak başına vurdu. Yaralanmasına rağmen yardım isteyen genç kadının çığlıkları üzerine saldırgan binadan kaçtı. Yurtta yabancı bir erkeğin bulunduğu anlaşılınca polise haber verildi.
Polis ekipleri yurda geldiklerinde saldırgan kaçmıştı ancak arkasında önemli izler bırakmıştı. Bahçede ve binanın çevresinde çamurlu ayakkabı izleri vardı. Açık bir pencere, saldırganın binaya buradan girmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyordu. Çamaşır bölümünde ise kadın iç çamaşırına sarılmış ağır bir taş bulundu. Bunun Margaret’e saldırırken kullanılan cisim olduğu değerlendirildi. Polis ilk anda saldırganın hedefinin Margaret olduğunu düşündü. Ancak binadaki çamurlu ayakkabı izleri takip edildiğinde olayın çok daha korkunç olduğu ortaya çıkacaktı.
Polisler binanın içerisindeki izleri takip etmeye başladı. Çamurlu ayakkabı izleri, kadınların kaldığı odaların bulunduğu bölüme kadar uzanıyordu. Ekipler 4 numaralı odanın önüne geldiklerinde kapının kilitli olduğunu gördü. Burası Stephanie Baird’in odasıydı. Polislerin seslenmesine içeriden cevap gelmeyince ekipten bir polis dışarı çıkarak pencereden içeri baktı. Perdenin arasından odanın zemininde bir kişinin bacaklarını gördü.
Kapı kırılarak içeri girildiğinde Stephanie Baird, kanlar içinde, başı gövdesinden ayrılmış halde bulundu. Genç kadın vahşi bir cinayete kurban gitmişti. Yapılan olay yeri incelemesinde Stephanie’nin önce boğularak öldürüldüğü, ardından katilin odada bulunan kör bir masa bıçağıyla genç kadının başını gövdesinden ayırdığı belirlendi. Saldırı sırasında bıçağın sapının kırıldığı, kırılan bıçak sapı cesedin yakınında, metal bölüm ise yatağın üzerinde bulundu.
Olay yerini inceleyen polislerin dikkatini çeken önemli delillerden biri, odada bulunan el yazısıyla yazılmış nottu. Katil, bir zarfın üzerine tükenmez kalemle İngilizce olarak, “Bunun asla gerçekleşmeyeceğini düşünmüştüm” anlamına gelen bir cümle yazmıştı. Notun önemli bir özelliği daha vardı. Katil, “düşünmüştüm” anlamındaki İngilizce “thought” kelimesini yanlış yazmıştı. Polis notu delil olarak muhafaza altına aldı. Haftalar sonra yakalanacak şüphelinin aynı cümleyi hafızasından yeniden yazması ve aynı kelimede aynı yazım hatasını yapması, onu olay yerine bağlayan dikkat çekici ayrıntılardan biri olacaktı.
Ortaya çıkan ayrıntılara göre Stephanie Baird 29 yaşındaydı. Sekreter olarak çalışan genç kadın, o gün kuaföre gitmiş, ardından yurda dönmüştü. Ertesi gün Noel için ailesinin yanına gideceğinden odasında hazırlık yapıyordu. Ancak ailesinin yanına gitmek için yaptığı hazırlık yarım kaldı. Stephanie, yolculuğuna saatler kala kaldığı yurttaki odasında öldürülmüştü.
Polisin elindeki önemli bilgilerden biri, saldırganın elinden kurtulan Margaret Brown’ın verdiği eşkaldi. Margaret, saldırganı kısa süre görmesine rağmen tarif edebildi. Saldırganın 20’li yaşlarının ortalarında, yaklaşık 1,70 metre boyunda, tıknaz yapılı, koyu saçlı ve kızılımsı yüzlü olduğu belirtildi. Polis, tanıklara suçlu fotoğrafları göstererek saldırganın kimliğine ulaşmaya çalıştı.
Polisin elinde henüz katilin kimliğini ortaya çıkaracak bir isim yoktu. Ancak saldırgan, cinayet mahallinde soruşturmanın seyrini belirleyecek önemli bir maddi delil bırakmıştı. Olay yerindeki izlerin incelenmesiyle bunların 44 numara, tabanı yivli bir ayakkabıya ait olduğu belirlendi. Polis, taban deseninden hareket ederek üreticiye kadar ulaştı. Bu özellikteki ayakkabıların tek bir fabrika tarafından üretildiği tespit edildi. Cinayet kısa sürede İngiltere sınırlarını aşarak dünya basınında da yer almaya başladı. Soruşturma iki önemli iz üzerinden yürütülüyordu: Katili gören kadının verdiği eşkal ve olay yerindeki 44 numaralı yivli ayakkabı izi.
Birmingham polisi için öncelikli hedef, katilin geride bıraktığı ayakkabı izinin sahibini bulmaktı. Polis, söz konusu ayakkabıları kullanabilecek kişileri belirlemeye başladı. Özellikle 44 numara ayakkabı kullanan erkekler mercek altına alındı. İşçiler, inşaat çalışanları ve bölgede yaşayan çok sayıda kişinin ayakkabıları incelendi. Araştırılan kişi sayısı yaklaşık 12 bine ulaştı. Ayakkabı numaraları ve tabanları olay yerindeki izle karşılaştırıldı. Ancak günler süren çalışmalara rağmen izin sahibine ulaşılamadı.
Stephanie Baird’in öldürülmesi Birmingham’da özellikle kadınlar arasında büyük korkuya neden oldu. Soruşturmayı yöneten Birmingham Ceza Soruşturma Dairesi Başkanı Başkomiser Jim Haughton, saldırganın yeniden harekete geçme ihtimaline karşı şehirdeki kadın yurtlarının önüne polis yerleştirilmesi talimatını verdi. Cinayeti aydınlatmak için oluşturulan geniş ekipte Dedektif Çavuş George Welborn da görev aldı. Soruşturma kapsamında yaklaşık 20 bin ev ziyaret edildi, 50 bin kişinin bilgisine başvuruldu; pansiyonlar ve cinayet gecesi bölgede bulunan kişiler araştırıldı. Ancak haftalar geçmesine rağmen katilin kimliği belirlenemedi.
Polis geniş çaplı araştırmasını sürdürürken cinayet gecesiyle ilgili dikkat çekici bir ihbar aldı. 8 numaralı otobüste ellerinde ve kıyafetlerinde kan bulunan bir adamın görüldüğü bildirildi. Üstelik otobüsün üst katındaki koltuklardan birinde de kan bulunmuştu. Polis, Stephanie’yi öldüren kişinin olayın ardından bu otobüse binerek bölgeden uzaklaşmış olabileceği ihtimali üzerinde durdu. Ancak yapılan araştırmada bu kişinin cinayetle bağlantısı olmadığı belirlendi. Otobüsteki kanın başka iki erkeğin karıştığı bir kavgadan kaldığı anlaşıldı.
Aradan bir ay geçmişti. Binlerce kişi sorgulanmış, binlerce evin kapısı çalınmış, tanıklar dinlenmiş ve çok sayıda ayakkabı incelenmişti. Buna rağmen Stephanie Baird’i öldüren kişinin kimliği belirlenememişti. Dedektif Çavuş George Welborn bu kez Noel öncesinde Birmingham’da bulunan ancak daha sonra şehirden ayrılan kişilere yöneldi. Otel ve pansiyon kayıtlarından yaklaşık 3 bin kişilik bir liste çıkarıldı. Welborn, bu isimler arasında cinayetin ardından kaldığı yerden ayrılan ve geri dönmeyenleri araştırmaya başladı.
Bu çalışma sırasında bir pansiyondan alınan bilgi Welborn’un dikkatini çekti. Burada kalan genç bir adam Noel’den hemen önce ayrılmış ve geri dönmemişti. Adı Patrick Joseph Byrne’dı. Byrne İrlandalı, 27 yaşında ve inşaat işçisiydi. Birmingham’da kaldığı pansiyon,Stephanie’nin öldürüldüğü kadın yurduna yaklaşık yarım mil uzaklıktaydı. Noel öncesinde şehirden ayrılmış olması tek başına Byrne’ı cinayet şüphelisi yapmıyordu. Ancak Welborn için araştırılması gereken önemli isimlerden biri olmuştu.
Welborn, Patrick Byrne’ın geçmişini, nerede çalıştığını ve cinayetin işlendiği 23 Aralık günü nerede bulunduğunu araştırdı. Soruşturmanın başından beri ayakkabı izi üzerinde durulduğu için Byrne’ın kullandığı ayakkabılar da önem taşıyordu. Araştırma, Birmingham’dan yaklaşık 80 mil uzaklıktaki Warrington’a kadar uzandı.
Dedektif Welborn için Byrne önemli bir şüpheliydi. Ancak bu yalnızca bir ihtimaldi. Yapılan araştırmada Byrne’ın annesinin evinde kalıyor olabileceği düşünüldü. Welborn, yanında bir polis arkadaşıyla 80 mil uzaklıktaki eve gitti. Dikkat çekmemek için iki polis de sivil kıyafetliydi. Evde yalnızca Byrne’ın annesi vardı. İçeri giren Welborn’un gözleri hemen ayakkabıların bulunduğu noktaya kaydı. Ardından anneye polis olduklarını, rutin bir işlem kapsamında oğlunun 13 soruluk bir anket formunu doldurması gerektiğini söyledi. Byrne evde değildi. Welborn, anneye oğlu geldiğinde formu doldurarak Birmingham’daki polis merkezine getirmesini istedi.
Tarih 8 Şubat 1960’tı. Cinayetin üzerinden yaklaşık bir buçuk ay geçmişti. Akşam saatlerinde polis merkezine gelen bir kişi elindeki formu uzatarak, “Bugün bu anketi doldurmam istenmiş” dedi. Gelen kişi Patrick Byrne’dı. Byrne, Dedektif Çavuş George Welborn’un karşısına oturdu. Welborn önce karşısındaki kişinin ayakkabılarına, ardından fiziksel özelliklerine dikkatle baktı. Byrne’ın fiziki görünümü, tanığın verdiği eşkâlle de uyuşuyordu.
Welborn, Byrne’a 23 Aralık günü nerede olduğunu, Birmingham’daki yaşamını ve yaptığı işi sordu. Byrne sorulara cevap verdi ve parmak izlerini gönüllü olarak verdi. İlk görüşmenin sonunda Byrne’ı doğrudan cinayetle ilişkilendirecek yeterli bir bulgu ortaya çıkmamıştı. Görüşme sona ererken polis merkezinden ayrılmaya hazırlanıyordu.
Kaynak: Habertürk
