ManşetGündem
Ana SayfaGündemPolitikaEkonomiSporDünyaTeknolojiKültür
ManşetGündem
Ana SayfaGündemPolitikaEkonomiSporDünyaTeknolojiKültür
  1. Ana Sayfa
  2. Ekonomi
  3. Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik sorunları DAP gübresini yüzde 28,4 pahalandırdı
Ekonomi

Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik sorunları DAP gübresini yüzde 28,4 pahalandırdı

Ortadoğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunları gübre arzına ilişkin endişeleri artırdı. Mısır ve soya fasulyesi veriminde kritik rol oynayan diamonyum fosfatın ton fiyatı, yılın dokuz ayında yüzde 28,4 yükselerek 802,5 dolara çıktı.

Manşet Gündem Haber Merkezi·Yayınlanma: 1 Ekim 2026 15:19·Güncelleme: 1 Ekim 2026 15:28·3 dk okumaBu haber 20 kez okundu
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz gübre fiyatlarını tırmandırdı
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz gübre fiyatlarını tırmandırdı
Haber detayı

Haberin ayrıntıları

Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran'ın karşılık vermesiyle tırmanan jeopolitik gerilim, dünyanın en stratejik enerji ve ticaret geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen sevkiyata kapanmasına yol açtı. Bu durum, küresel tarım sektörünün en kritik üretim girdisi olan gübre arzını ciddi şekilde kısıtladı.

Emtia piyasası bu yıl itibarıyla özellikle tarım ürünleri tarafında, jeopolitik risklerin, sıcak çatışmaların ve enerji krizlerinin yönlendirdiği "oynaklığı yüksek" bir dönem geçiriyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz gübre fiyatlarını tırmandırdı
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz gübre fiyatlarını tırmandırdı

Jeopolitik gerginlik ortamında emtia piyasasındaki ürünlerin fiyatlamalarında, limanlardan çıkıp çıkamayacağı veya gemilerin sigortalanıp sigortalanamayacağı gibi belirsizlikler de etkili oluyor.

Jeopolitik gerilimlerin yoğunlaştığı bu ortamda emtia piyasasını en fazla etkileyen unsurların başında enerji ve petrol arzına yönelik sıkıntılar geliyor.

Orta Doğu'daki sıcak çatışmaların petrol arzını tehdit etmesi ve Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarındaki riskler, ham petrol fiyatlarında ciddi risk primleri oluşturdu. Yüksek petrol fiyatları, tarımsal üretimin en temel girdilerinden olan dizel yakıt maliyetlerini artırırken, asıl yıkıcı etkiyi doğal gaz ve amonyak fiyatları üzerinden gübre piyasasında gösteriyor.

Enerji yoğun bir süreç olan gübre üretiminde maliyet şokları etkili oldu. Bu durum çiftçilerin gübre kullanımını azaltmasına ve küresel hektar başına verimlilik beklentilerinin düşmesine neden oldu. Gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi, erişim olanaklarını sınırlandırarak maliyetlerdeki yukarı yönlü baskıyı artırdı.

Gübre arzına yönelik endişelerin ortaya çıkmasıyla diamonyum fosfat gübresinin ton başına fiyatı yılın 9 ayında yüzde 28,4 artarak 802,5 dolara çıktı. Diamonyum fosfat gübresinin ton başına fiyatı 2025 yılını 625 dolardan tamamlamıştı.

Bu dönemde mısır fiyatı yüzde 13,3, soya fasulyesi fiyatı yüzde 22,6 arttı.

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, arz şoklarının yalnızca üre bazlı azotlu gübrelerle sınırlı kalmadığını belirterek "Mısır ve soya fasulyesi gibi temel tarım ürünlerinin verimliliğinde kritik rol oynayan diamonyum fosfat gübresi lojistik darboğazlardan yoğun şekilde etkilenmektedir. Diamonyum fosfat üretiminde hayati önem taşıyan kükürt ve amonyak tedarikinin önemli bir kısmının Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşmesi, fosfatlı gübre fiyatlarında da kalıcı bir katılık yaratmaktadır." yorumunu yaptı.

Gözgör, bu durumun küresel çapta çiftçilerin hedeflenen gübre veriminden taviz vermesine yol açarak, tarımsal rekolte beklentilerinde yapısal düşüş riskini canlı tuttuğunu belirtti.

Hürmüz Boğazı'ndan gübre sevkiyatlarının haziranda imzalanan ABD-İran mutabakatının ardından kısa süreliğine toparlandığını ancak ateşkesin haziran sonunda bozulması ve temmuz ortasında çatışmaların yeniden alevlenmesiyle bu toparlanmanın kesintiye uğradığını vurgulayan Gözgör, sonraki dönemde sevkiyatların kısmen yeniden artmış olsa da savaş öncesi seviyelerin altında kalmaya devam ettiğini belirtti.

Gözgör ayrıca alternatif tedarikçilerin devreye girmesinin küresel arz açığını önemli ölçüde azalttığını, tedarik zincirlerinin daha uzun mesafelere ve farklı üreticilere yönelmesinin maliyetleri artırabildiğini ifade etti.

Enerji fiyatlarında yeniden yükseliş yaşanmasının özellikle doğal gaz ve azotlu gübre maliyetleri üzerinden fiyatların tekrar yukarı yönlü hareket etmesine neden olabileceğini dile getiren Gözgör, tarımsal ürünlerde kısa vadede fiyatların mevcut stoklar, ihracat akışları ve navlun/savaş riski üzerinden şekillendiğini ifade etti.

Orta vadede yüksek gübre ve enerji maliyetlerinin ekim alanı ve verimlilik üzerindeki etkisinin 2027 yılında belirleyici olacağı öngörüsünde bulunan Gözgör, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Gübre fiyatlarındaki hareketin tarımsal emtia fiyatlarına etkisi ise daha çok gecikmeli ve arz kanalı üzerinden ortaya çıkmaktadır. Gübre maliyetlerindeki yükseliş, çiftçilerin üretim maliyetlerini artırarak kar marjlarını baskılarken, yüksek maliyetlerin uzun süre devam etmesi gübre kullanımının azaltılmasına, ekim alanlarının değiştirilmesine veya daha az gübre gerektiren ürünlere yönelime neden olabilir. Özellikle azot, fosfor ve potasyum kullanımındaki azalma, kısa vadede üretici maliyetlerini sınırlasa da sonraki dönemde verim üzerinde baskı oluşturabilir."

Kaynak: Habertürk

00:37

5 kişiye çarpan sürücü alkollü çıktı

00:27

Kiracılar Sendikası barınma krizine karşı ilk toplantısını düzenledi

23:13

Özgür Özel, TEMAD yönetimiyle astsubayların özlük haklarını görüştü

23:06

Süper Loto çekiliş sonuçları belli oldu: 15 Kasım 2026 MPİ Süper Loto kazandıran numaraları sorgulama ekranı

22:56

Ekrem İmamoğlu, KKTC’nin 43. kuruluş yıl dönümünü kutladı

22:51

Mahmut Arıkan'dan sert 'fon vurgunu' mesajı: 'Hz. Eyüp’ün bile sabrını zorlayacak...'

22:47

Adapazarı'nda dehşet... Eski eşine ve yanındakine silahla saldırdı!

Ankara'da sağanak etkili olduGündem15 Kas 09:21

Ankara'da sağanak etkili oldu

Ankara'da gece saatlerinde etkili olan sağanak nedeniyle bazı cadde ve sokaklarda su birikintileri oluştu.
Büyük güne sayılı günler kaldıGündem15 Kas 08:56

Büyük güne sayılı günler kaldı

Kozmik zaman çizelgesinde bir göz kırpması kadar yer kaplayan insanoğlu, sınırlarını zorlamaya devam ederek "Ben buradayım ve merak ediyorum" demeyi sürdürüyor. 18 Kasım, insanlık tarihî için eşik olacak
Pofuduk koltuktan cephane çıktıGündem15 Kas 07:00

İstanbul ve Edirne’de koltuk ve TIR’a gizlenmiş 282 tabanca bulundu

İstanbul ve Edirne’de kaçak silah ticaretine yönelik operasyonlarda, pofuduk koltuklara ve TIR römorkuna gizlenen toplam 282 Glock tabanca ile 150 tabanca namlusu ele geçirildi. Operasyonlarda silah kaçakçılığı yaptığı belirlenen 4 şüpheli gözaltına alındı.
ManşetGündem

Türkiye ve dünyadan son dakika haberleri, güncel gelişmeler ve gündemin öne çıkan başlıkları.

Son DakikaRSS Akışı

Kategoriler

Son DakikaGündemPolitikaEkonomiSporDünyaTeknolojiKültür

Kurumsal

HakkımızdaHaber MerkeziKünyeYayın İlkeleriDüzeltme Politikası

Haber Servisleri

Son DakikaGelişmeleri kronolojik olarak takip edin.RSS AkışıYeni haberleri RSS okuyucunuza ekleyin.Site HaritasıYayınlanan sayfalara toplu olarak erişin.
YayıncıManşet Gündem Haber Merkezi

Haberlerde kullanılan kaynak ve yayın zamanı ilgili içerik sayfasında açıkça belirtilir.

Yayın ilkelerini incele
© 2026 Manşet Gündem. Tüm hakları saklıdır.
Ana SayfaHakkımızdaKünyeYayın İlkeleri