Galatasaray 121 yaşında!

Türkiye nin en köklü spor kulüplerinden Galatasaray, kuruluşunun 121. yıl dönümünü kutluyor. Sarı-kırmızılı kulübün temelleri, geçmişi 1481 yılına kadar dayanan GalatasarayLisesi nde (Mektebi Sultani) atıldı. Devlet adamı yetiştirmek amacıyla II. Beyazıt tarafından 1481 de açılan mektep, adını kurulduğu Galata Sarayı ndan alıyor. Okul, modern konumuna 1 Eylül 1868 de Sultan Abdülaziz döneminde kavuştu.

Okulun yeniden yapılanmasıyla dönemin Osmanlı İmparatorluğu nda da gerçek anlamıyla ilk sportif çalışmalar başladı. Mektepte beden eğitimi dersi, cimnastikçi Monsieur Curel tarafından eğitim programına kondu. Curel sonrası Galatasaray Lisesi nde beden eğitimi öğretmenliği yapan M. Moiroux, Signor Martinetti ve Stangali, cimnastik ve atletizmin yanı sıra, yüzme, kürek, aletli cimnastiği öğrencilerle tanıştırdı.

Sonraki dönemde de Faik Üstünidman, Binbaşı Mazhar Kazancı, Abdurrahman ve Ahmet Robenson kardeşler liseye izcilik, tenis, hokey gibi spor dallarını getirdi. Öğretmen Faik Üstünidman ın öncülük etmesiyle Galatasaray Lisesi öğrencileri futbolu keşfetti. 1900 lü yılların başında İstanbul da özellikle yabancılar ve azınlıklar arasında oynanan futbol, Galatasaray Lisesi ndeki gençler arasında da yayılmaya başladı.

Kulübün kurucusu, ilk başkanı ve 1 numaralı üyesi Ali Sami Yen, Ellinci Yıl kitabında Galatasaray Kulübünün kuruluş öyküsünü, 1 Teşrin (eski rumi takvime göre ekim ve kasım aylarına verilen ortak isim) 1905 te mektebin 5. sınıfında edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata Bey in dersi esnasında birkaç arkadaş baş başa vererek Galatasaray da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik. ifadeleriyle anlattı.

Ali Sami Yen in Maksadımız İngilizler gibi toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan takımları yenmek. mottosuyla spor hayatına giriş yapan kulübün adı ilk önce Gloria (Zafer) ya da Audace (Cesaret) konulması yolunda görüşler ortaya atılmışsa da sonuçta Galatasaray da anlaşmaya varıldı.

Galatasaray Spor Kulübüne 1905 ten 1919 a kadar başkanlık yapan mektebin 889 numaralı öğrencisi Ali Sami Yen, el yazısıyla tuttuğu Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü Ihsaiyet Defteri nin (Sayım-İstatistik Defteri) 181 ve 182. sayfalarında kurucu 13 üyeyi şöyle sıraladı: 1- Ali Sami Yen 2- Asım Sonumut 3- Emin Bülend Serdaroğlu 4- Celal İbrahim 5- B.

Nikolof 6- Milo Bakiş 7- Pol Bakiş 8- Bekir Sıtkı Bircan 9- Tahsin Nahit 10- Reşat Şirvanizade 11- Hüseyin Hüsnü 12- Refik Cevdet Kalpakçıoğlu 13- Abidin Daver Galatasaray Kulübü, 1 Teşrin 1905 te kurulmasına rağmen resmi kayıtlara 1 Eylül 1913 te geçti. 1905 te Osmanlı İmparatorluğu nda bir dernekler yasası bulunmadığından, Galatasaray Spor Kulübü yasal olarak tescil edilme olanağını bulamadı.

1912 yılında Cemiyetler Kanunu çıkarıldıktan sonra, kulüp yasal bir kimlik kazandı. Yetkili makamlara kulüplerin tüzükleriyle birlikte, kurucu üyelerin ad ve adreslerinin de bildirilmesi zorunlu tutulduğundan, istifa eden ya da eğitimlerini tamamlayarak ülkelerine dönen üyeler ilk listeden çıkarılıp, 1 Eylül 1913 te kurucu liste yeniden düzenlendi.

Kurucu üyelerin yeni sıralaması şöyle gerçekleşti: 1- Ali Sami Yen 2- Asım Sonumut 3- Emin Bülend Serdaroğlu 4- Celal İbrahim 5- Bekir Sıtkı Bircan 6- Reşat Şirvanizade 7- Refik Cevdet Kalpakçıoğlu 8- Abidin Daver Galatasaray Futbol Takımı, ilk maçına 10 Kasım 1905 te Kadıköy de çıktı.

Güncel olarak varlığını devam ettiren takımlar göz önüne alındığında ilk Türk futbol takımı olan sarı-kırmızılılar, ilk maçını bugünkü Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı nın bulunduğu Papazın Çayırı nda yaptı. Genç lise öğrencilerinden oluşan Galatasaray, ilk maçında bir Rum ekibi olan Kadıköy Faure Mektebi ni 2-0 yendi. Galatasaray Spor Kulübünün ilk renkleri Türkçülük ü simgeleyen kırmızı-beyaz olarak belirlendi.

Dönemin yönetimi tarafından bu renklerin yasaklanmasıyla bir dönem sarı-siyah renkler kullanılsa da kalıcı olmadı ve kulüp bugünkü renklerine kavuştu. Kulübün kurucusu Ali Sami Yen, renklerin seçimine dair Birçok yeri dolaştıktan sonra, nihayet Bahçekapı daki Şişman Yanko nun dükkanına gidilerek orada zarif iki yünlü kumaşa tesadüf ettik.

Biri, vişneye çalan koyuca tatlı bir kırmızı, öteki de içinde turuncudan iz taşıyan tok bir sarı. Tezgahtar, mahirane bir el hareketi ile kumaşların dalgalarını birleştirdi. Bir saka kuşunun başı ile kanadının yarattığı renk güzelliğine benzer bir parlaklık hasıl oldu. Ateşin içindeki renk oyunlarını görür gibi olmuştuk.

Sarı-kırmızı alevinin takımımız üstünde parıldamasını tasavvur ediyor ve bizi derhal galibiyetten galibiyete götüreceğini tahayyül ediyorduk. Nitekim de öyle oldu. bilgilerini verdi. Buna rağmen kuruculardan Bekir Sıtkı, söz konusu renklerin Gül Baba nın II. Beyazıt a verdiği sarı ve kırmızı güllerden esinlendiğini ileri sürdü. Kulübün logosunu ilk olarak Galatasaray Lisesi 1.

sınıf öğrencisi Ahmet Ayetullah, 1923 yılında Şinasi ile çıkardıkları Kara Kedi isimli dergide yayımladı. Ayetullah, çiziminde harf devrimi öncesinde kullanılan alfabenin G ve S ye karşılık gelen gayın ve sin harflerini kullandı. Söz konusu logo, kulübün 18. yılında 1923 teki kongrede kabul edildi.

Profesyonellik öncesi dönemde, İstanbul Ligi, Cuma Ligi, Pazar Ligi gibi değişik isimlerle oynanan lig maçlarında şampiyon olan Galatasaray, Mustafa Kemal Atatürk yaşarken adına düzenlenen ilk ve tek kupayı müzesine götürdü. Mustafa Kemal Atatürk ün emriyle 1925 yılında kurulan ve sonradan Türk Hava Kurumu adını alan Tayyare Cemiyetine gelir sağlamak amacıyla 1928 senesinde bir organizasyon düzenlendi.

Buna göre Galatasaray ve Fenerbahçe arasında bir maç yapılacak ve kazanan tarafa Atatürk büstü verilecekti. Gazi Büstü olarak adlandırılan kupa, aynı günlerde Taksim Cumhuriyet Anıtı nı yapan heykeltıraş Pietro Canonica imzasını taşıdı. Taksim Stadı nda 10 Ağustos 1928 de aynı gün Galatasaray ve Fenerbahçe nin yedek takımları da karşı karşıya gelecekti.

As takımların maçı 3-3 sona erince, kupanın kazananını ikinci maç belirledi. Beşiktaşlı Şeref Bey in hakemliğinde yine Taksim Stadı nda 31 Ağustos 1928 te oynanan mücadeleyi Necdet in 3, Şadlı nın tek golüyle Galatasaray 4-0 kazandı. Sarı-kırmızılılar, Mustafa Kemal Atatürk ün sağlığında ve ismine adanmış tek kupayı aldı.

Gazi Büstü, halen Galatasaray Müzesi nde bulunurken yılda bir defaya mahsus 10 Kasım günleri anma törenlerinde kullanılıyor. Galatasaray Kulübünde şu ana kadar 38 farklı başkan görev aldı. 1905 te Ali Sami Yen ile başlayan ve mevcut başkan Dursun Özbek e kadar gelen 120 yılda, 104 dönemde sarı-kırmızılı kulübü 38 farklı başkan yönetti.

Türkiye'nin Avrupa kupalarındaki en başarılı takımı olan sarı-kırmızılılar, 1999-2000 sezonunda teknik direktör Fatih Terim yönetiminde UEFA Kupası'nı kazandı.

Kaynak: Habertürk