Fransa'da lise öğrencilerinin başlattığı protesto gösterileri 10 gündür büyüyerek devam ediyor. Hükümetin bütçe krizi nedeniyle açmazda olduğu, öğrencilerin ise yetersiz öğretmen sayısı ve kalitesiz eğitim koşullarından yakındığı kriz çözülebilmiş değil.
Fransa da kötü eğitim koşullarını protesto eden onlarca lise öğrencisinin başlattığı protesto gösterilerinin polisin müdahaleleriyle çatışmaya dönüşmesi, eylemlerin tüm ülke çapına yayılmasına yol açtı. 10 gündür Fransa nın birçok kentinde gösteriler düzenleyen öğrencilere öğretmenler, veliler ve vatandaşlar da katıldı.
Fransa genelindeki lise öğrencileri yine okulların girişlerini kapatıp şehirlerde yürüyüşler düzenleyerek, ulusal eğitim sisteminin kötü durumuna karşı yürüttükleri kampanyayı sürdürme kararlılıklarını gösterdiler.
Fransa'da halk, lise eylemcilerinin yanında
Lille, Rennes, Nantes, Lyon, Toulon ve Marsilya gibi şehirlerde büyük kalabalıklar çoğunlukla barışçıl gösteriler için sokaklara dökülürken; Paris te de büyük bir grup, şehir merkezinden Bastille Meydanı na doğru yürüyüşe geçti.
Başkentin ünlü meydanını dolduran yaklaşık 25 bin öğrenci; Fransa nın 1830 Temmuz Devrimi ni simgeleyen ve meydanın ortasında yer alan anıta tırmanıp Fransa bayrağı dalgalandırarak ve Marsilya Marşı nı söyleyerek tepkilerini dile getirdi.
Akşam saatlerinde çevik kuvvet ekipleri, protestocuları dağıtmak amacıyla göz yaşartıcı gaz ve kalabalık dağıtma mühimmatı kullanıp defalarca coplu müdahalelerde bulundu; bu sırada bazı göstericiler, ağır zırhlı güvenlik güçlerine şişe, kaldırım taşı ve çeşitli cisimler fırlattı.
Paris teki yürüyüşe katılan 16 yaşındaki öğrenci Eliane, yürüyüşü muhteşem olarak nitelendirerek, buraya kendisininkinden bile daha kötü durumdaki liseleri savunmak ve onlara destek olmak amacıyla geldiğini söyledi. Eliane, somut bir ilerleme sağlanana kadar protestolara devam etmeyi planladığını ifade etti.
Öğrenciler, okuldan ayrılmak zorunda kalan öğretmenlerinin yerine haftalarca hiçbir öğretmenin atanmadığından da şikayet ediyor. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, özellikle ciddi öğretmen açığı tespit edilen yaklaşık 100 liseye üç gün içinde 3 bin yedek öğretmenin atanacağını açıkladı. Geffray ayrıca birkaç yüz yeni öğretmenin işe alınmasına onay vereceğini söyledi.
Başbakan Sébastien Lecornu ise hükümetin, özellikle öğretmen açığının giderilmesi konusunda öğrencilerin taleplerinin bir kısmını somut tedbirlere dönüştürmek amacıyla 2027 bütçesinde değişiklikler önereceğini duyurdu. Öğrenciler daha önce hükümetin verdiği sözlerin yetersiz olduğunu belirtmişti.
Bir lise öğrenci birliğinin başkanı olan Ryad Rani, protestocuların herhangi bir somut tedbir duymadıklarını ve taleplerine hiçbir yanıt alamadıklarını ifade etti. Rani, hareketin devam edeceğini söyledi.
Bir başka öğrenci derneğinden Sabrine Kharbach ise öğretmen açığı, uzun okul saatleri ve bakımsız binalar nedeniyle başlatılan protestoların, öğrencilerin ve bazı sol görüşlü siyasetçilerin Fransa daki okullara acilen yatırılması gerektiğini savunduğu 10 milyar avro masaya konulana dek süreceğini belirtti.
BFM TV için Elabe tarafından yapılan bir ankete göre, Fransızların %72 si öğrencilerin taleplerini meşru bulurken, %55 i protestoların sona ermesi gerektiğini düşünüyor. Sendikalar, önümüzdeki salı günü öğrencilere destek amacıyla yeni bir ulusal eylem günü çağrısında bulundu.
Eğitim Bakanlığı, kapanmak zorunda kalan lise sayısının giderek azaldığını; perşembe sabahı 224, öğle saatlerinde ise 157 okulun kapalı olduğunu, bunun da ülkedeki liselerin yaklaşık %95 inin en azından kısmen açık olduğu anlamına geldiğini belirtti. Ancak İçişleri Bakanlığı verilerine göre, perşembe günü 71 binden fazla protestocu sokaklara döküldü.
Pek çok öğretmen, veli ve sendikanın destek verdiği gösterilerde, Paris teki bazı okul barikatları çevresinde polisle yeni çatışmalar yaşandı. Rennes de ise çevik kuvvet ekipleri, protestocuları dağıtmak için tazyikli su kullandı. Öğrencilerin taşıdığı pankart ve dövizlerde öne çıkan şikayetlerden biri, protesto dalgasına karşı polisin sergilediği sert müdahaleydi.
Paris teki yürüyüşte yer alan bir pankartta, Dinlenemeyecek kadar genciz ama biber gazına maruz kalacak kadar büyüğüz ifadesi yer alıyordu. Kronik öğretmen açığı, aşırı kalabalık sınıflar, bakımsız binalar ve uzun okul günlerinin tetiklediği protestoların başlamasından bu yana en az 215 genç, 89 okul çalışanı ve 761 polis memuru yaralandı.
Hükümet, bir gencin elinin kopmasına yol açan olayın ardından polisin şok bombası kullanımını askıya aldı. Protestolar; bir yanda kötüleşen kamu hizmetlerine yatırım yapılması yönündeki halk talepleri, diğer yanda ise Fransa nın AB deki en yüksek seviyelerden biri olan devasa bütçe açığını ve borç yükünü azaltmaya yönelik piyasa baskısı arasında sıkışıp kalan hükümeti sarsıyor.
Fransa nın kamu borcu, GSYİH nin yüzde 119 u seviyesinde. Ekonomi Bakanı Roland Lescure, 2027 bütçesinde okullara daha fazla kaynak sağlanması yönündeki taleplerin karşılanması için imkan bulunduğunu belirtti. Mevcut taslakta, %1,4 lük bir artışla 90,9 milyar avroya çıkarılan okul bütçesi, savunma alanından sonra en büyük fon artışının yapıldığı kalem konumunda.
Emmanuel Macron un yerini alacak ismin belirleneceği kritik Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ne birkaç ay var ve anketlerde önde giden isim, son iki seçimin ikinci turda kaybedeni olan aşırı sağcı lider Marine Le Pen. Ancak bu seçimde hiç olmadığı kadar Fransa liderliğine yakın gözüken Le Pen, okullarda meydana gelen hasarların onarım masraflarının veliler tarafından karşılanması çağrısında bulundu.
Le Pen in aşırı sol kanattaki rakibi Jean-Luc Mélenchon ise protestocuları olağanüstü olarak nitelendirip överken, polis şiddetini sert bir dille eleştirdi.
Öğrencilerin yanında öğretmenlerin ve velilerin de katıldığı eylemler birçok kentte barışçıl devam etse de başkent Paris'te sert polis şiddetinin sonucunda birçok öğrenci ve polis yaralandı. Anketlere göre 10 Fransa vatandaşının 7'si eylemleri haklı buluyor.