Çalışanlar hangi sosyal güvenlik sistemine bağlıysa, o statüden emekli olur. Eğer birden fazla sosyal güvenlik statüsünde çalıştıysa, yani hem Bağ-Kur’lu hem de SSK’lı geçmişi varsa durum değişir ve ‘son 7 yıl kuralı’ devreye girer.
OKUYUCULARDAN özellikle emeklilikle ilgili çokça soru alıyorum. Kimileri, ‘Bu sene mi emekli olmalı, seneye mi ertelemeli mi’ diye soruyor ki, bu konuya gelecek yazılarımda değineceğim. Kimileri, emeklilikte yüksek maaş almanın formülünü merak ediyor. Çokça karşılaştığım sorulardan biri de ‘emeklilikte son 7 yıl kuralı’. Maalesef, bu konu yanlış biliniyor.
Çoğu kişi de yanlış bilip, yanlış işlem yaptığını; emekliliği geldiğinde anlıyor ama o zaman da iş işten geçmiş oluyor. Peki, nedir bu ‘emeklilikte 7 yıl kuralı ?’ O konuya geçmeden önce kısa bir bilgi vereyim. Hangi sosyal güvenlik sistemine bağlı çalışıyorsanız, o statüden emekli olursunuz.
Bağ-Kur’lu çalışıyorsanız Bağ-Kur üzerinden, isteğe bağlı sigortalıysanız yine Bağ-Kur üzerinden, işçi statüsünde çalışıyorsanız 4/A’lı (halk arasında bilinen adıyla SSK) olarak veya kamu görevlisiyseniz memur statüsünde (Emekli Sandığı) emekli olursunuz. Çünkü bu statülere göre prim öder, gerekli çalışma yılını doldurur, gerekli yaşı tamamlayıp, emekliliğe hak kazanırsınız.
SON 7 YILI KAÇIRMAYINİş, birden fazla sosyal güvenlik statüsünde çalışmaya gelince; durum değişiyor. Örneğin, çalışma hayatının bir bölümünü memurlukta, geri kalan kısmını işçi statüsünde çalışanlar var. Ya da çalışma süresi içinde hem memur hem SSK’lı hem de Bağ-Kur’lu olarak çalışanlar var. Bu şekilde çalışanların emekliliği de farklı oluyor.
Bir de halk arasında, “Bağ-Kur üzerinden emekli olma düşük maaş alırsın, SSK statüsünde emekli olursan maaşın da yüksek olur” inanışı var ki, çoğu Bağ-Kur’lu son 7 yılında kendini 4/A’lı göstermeye çalışıyor. İlk defa 2008 yılı öncesinde farklı sigorta kollarında çalışanların, hangi kapsamda emekli olacaklarını belirlemek için son 7 yıldaki sigortalılık sürelerine bakılıyor.
Bu dönemde, 2 bin 520 gün prim ödemesi yapılan sigorta kolundan emekli olunuyor. Bu süreler eşitse en son tabi olunan statüye göre aylık bağlanıyor. İşte, ‘emeklilikte son 7 yıl kuralı’ dedikleri, bu. 2520 PRİM GÜN ÖNEMLİDaha açık şöyle anlatayım... İşçi, Bağ-Kur’lu, memur olmak üzere çalışma hayatında birden fazla statüde çalışanların, emeklilikleri geldiğinde geçmiş hizmet süreleri birleştirilir.
Birleştirilirken de son 7 yıldaki çalışılan statü neyse onun üzerinden emekli olunur. 7 yıl derken, SGK’ya son 7 yılda yatırılan prim gün sayısını kastediyorum. Bu, 2 bin 520 prim gün ediyor. Yani, emekli olmadan önce 2 bin 520 primi hangi statüden yatırmışsanız, o statü üzerinde emekli olursunuz.
Örneğin, geçmişte hem SSK hem de Bağ-Kur statüsünde çalışmışsanız ve son 7 yıl içinde 2 bin 520 gün SSK’ya prim ödemişseniz, SSK’lı olarak yani 4/A’lı olarak emekli olursunuz. Yok, son 7 yıl içinde 2 bin 520 gün Bağ-Kur’a prim ödemişseniz Bağ-Kur üzerinden emekli olursunuz.
Diyelim ki, her iki statüdeki çalışma yılınız aynı; bu durumda da en son 4/A’lıysanız SSK üzerinden, Bağ-Kur’luysanız da Bağ-Kur üzerinden emekliliğe hak kazanırsınız. SSK MI, BAĞ-KUR MU DAHA AVANTAJLI? Buraya kadar anlattıklarım 2008’in mayıs ayı öncesi sigortalı olanlar için geçerli. Kimi okuyucular, ‘7 yıl kuralı’nın kaldırıldığını ve uygulanamayacağını söylese de işin doğrusu bu değil.
2008 öncesi sigortalı olanlar için son 7 yıl kuralı uygulanıyor. Mayıs 2008’den sonra, bu uygulama kaldırıldığı için son 7 yıl kuralı geçerli değil. Bu tarihten sonra sigortalı olanlar eğer birden fazla statüde çalışıyorlarsa, en çok hangi statüde çalışılmışsa onun üzerinden emekli oluyorlar.
Örneğin, çalışma hayatında hem memur hem SSK’lı hem de Bağ-Kur’lu çalışan biri; en çok prim gün sayısı SSK’dan yatırılmışsa, bu statü üzerinden emekli olabilecek. “SSK’dan mı, Bağ-Kur’dan mı emekli olmak daha avantajlı” diye soranlara da cevap vereyim. 4/A’lı yani, işçi statüsünde emekli olmak, Bağ-Kur statüsünde emekli olmaya göre hem emeklilik süresi hem de emekli maaşı açısından daha avantajlı.
Bağ-Kur’dan emekli olunacaksa da prime esas kazancın yüksek gösterilmesi, hatta imkân varsa tavandan gösterilmesi emekli maaşını ciddi oranda artırır.
İşte 7 yıl kuralının detayları...
Kaynak: Hürriyet
