İngiltere öncülüğünde düzenlenen ve NATO ülkelerinden yaklaşık 1300 personelin katıldığı Strike Warrior Tatbikatı’nda hava saldırısı, denizaltı tehdidi ve ikmal operasyonları simüle edildi. Uzman Murat Jane, tatbikatın NATO-Rusya gerilimini artırabileceğini ancak bunun doğrudan savaş habercisi sayılamayacağını belirtti.
Avrupa’nın çevresindeki güvenlik dengesi giderek daha kırılgan hale gelirken, NATO bu kez savaş ihtimalini karargâhlarda değil, Kuzey Denizi’nin sert sularında test etti. İskoçya açıklarında ilerleyen NATO savaş gemilerinde sirenler çalmaya başladığında mürettebat bir anda savaş istasyonlarına geçti. Zırhlarını kuşanan denizciler, hava savunma merkezlerine ve silah sistemlerine yöneldi. Birkaç dakika içinde rutin bir deniz görevi, füze ve savaş uçağı saldırısı altında kalan bir konvoya dönüştü. Ancak bu kez ateşlenen füzeler gerçek değildi.
İngiltere öncülüğünde gerçekleştirilen ve NATO ülkelerinden yaklaşık 1300 personelin katıldığı ‘Strike Warrior Tatbikatı’nda ittifak, Avrupa’nın önümüzdeki dönemde karşılaşabileceği en zor senaryolardan bazılarını aynı anda test etti ve ilginç anlar yaşandı. Ancak tatbikatta yaşananlara geçmeden önce, NATO’nun neden böyle kapsamlı bir hazırlığa ihtiyaç duyduğuna ve bu adımın Avrupa’nın güvenlik dengeleri açısından ne anlama geldiğine bakalım... NATO’NUN KAPSAMLI HAZIRLIĞI NE ANLAMA GELİYOR? Tatbikatın kapsamı, NATO’nun olası bir krize artık yalnızca klasik savaş senaryoları üzerinden hazırlanmadığını gösteriyor. Hava saldırılarından denizaltı tehditlerine, kritik altyapıların korunmasından enerji ve iletişim hatlarına kadar farklı risklerin aynı anda ele alınması, ittifakın güvenlik anlayışındaki dönüşümü de gündeme getiriyor.İstanbul Aydın Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görev yapan ve Rus dış politikası üzerine çalışmaları bulunan Dr. Öğretim Üyesi Murat Jane’e göre ise tatbikat önemli mesajlar içeriyor.Jane, “NATO’nun Strike Warrior gibi tatbikatlarda hava saldırıları, denizaltı tehdidi ve kritik altyapıların korunması gibi farklı senaryoları aynı anda ele alması, NATO-Rusya arasındaki mevcut gerilimi artırabilecek bir unsur olarak değerlendirilebilir. Ancak tek başına bu tatbikatı bir savaş habercisi ya da savaşın doğrudan nedeni olarak görmek iddialı olur. Burada asıl dikkat çekici nokta, NATO’nun olası krizleri artık yalnızca cephedeki askerî hareketlilik üzerinden değerlendirmemesi. Hava, füze ve denizaltı tehditlerinin yanı sıra enerji ve nakil hatlarının, iletişim altyapısının, gemi operasyonlarının ve siyasi karar alma süreçlerinin aynı güvenlik tablosunun parçaları olarak ele alındığını görüyoruz” dedi.
TATBİKATIN COĞRAFYASI DA MESAJ VERİYORMurat Jane, tatbikatın gerçekleştirildiği coğrafyanın da bu açıdan dikkat çekici olduğunu belirtti. Kuzey Atlantik’in Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki askerî takviyenin güzergâhlarından biri olduğunu hatırlatan Jane, Baltık Denizi, Karadeniz, Polonya’nın doğu sınırı ve Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sürdüğü bölgenin NATO’nun Rusya ile yaşadığı gerilim alanlarının merkezinde veya bu bölgelere yakın konumda bulunduğunu ifade ederek şu yorumda bulundu:“Tatbikatın nerede gerçekleştirildiği son derece önemli. Kuzey Atlantik, Avrupa ile Kuzey Amerika arasındaki askerî takviyenin geçtiği stratejik bir güzergâh. Bunun yanında Baltık Denizi, Karadeniz, Polonya’nın doğu sınırı ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yaşandığı coğrafya, NATO’nun Rusya ile yaşadığı gerilimlerin merkezinde veya bu gerilim alanlarına oldukça yakın bölgeler. Bu nedenle tatbikatı, farklı krizlerin ve tehditlerin aynı anda tırmandığı bir ortamda NATO’nun nasıl karar alabileceğini, kapasitesini nasıl kullanabileceğini ve ne tür bir aksiyon geliştirebileceğini ölçmeye yönelik bir hazırlık olarak değerlendirmek mümkün.”
Gökyüzünden gelen tehditler simüle edilirken, geminin radarları ve savaş sistemleri yoğun bir tempoda çalışmaya başladı. NATO birlikleri, denizde ikmal operasyonunun nasıl büyük bir taktik zafiyete dönüşebileceğini gerçekçi bir senaryo üzerinden test ediyordu.İngiliz Kraliyet Donanması’ndan Yarbay Jonathan Miller’a göre amaç tam olarak buydu: askerleri rahat koşullarda değil, gerçek bir savaşta karşılaşabilecekleri kadar karmaşık bir ortamda eğitmek. Telegraph’a yaptığı açıklamada “Deniz zaten başlı başına yeterince tehlikeli” diyen Miller, gemilerin bir araya toplandığı ve aynı anda hava saldırısı altında kaldığı bir senaryonun son derece riskli olduğunu vurguladı. Ancak tatbikatın amacı da tam olarak bu riski yönetmeyi öğrenmekti.BU KEZ HEDEF BİR SAVAŞ GEMİSİ DEĞİL, İKMAL GEMİSİYDİTatbikatın bir başka bölümünde NATO birlikleri, FGS Berlin’e yönelik helikopter destekli bir baskın düzenledi. Portekizli deniz piyadeleri helikopterlerden halatlarla geminin güvertesine indirildi. Yaklaşık 10 kişilik ekip kısa sürede geminin kritik bölümlerine ilerledi. Köprü ve makine dairesi kontrol altına alındı. Tatbikat senaryosunda Rus personelini canlandıran askerler etkisiz hale getirilerek gözaltına alındı.Silahlı komandolar geminin kontrolünü ele geçirirken operasyon, NATO’nun yalnızca açık denizdeki savaş gemileriyle değil, şüpheli ticari ve ikmal gemileriyle karşılaşabileceği senaryolara da hazırlandığını gösterdi.
NATO’NUN YENİ KÂBUSU: DENİZALTILARAvrupa güvenlik çevrelerinin dikkatini çeken bir diğer alan ise denizlerin kilometrelerce altındaki kritik altyapı. Su altı internet kabloları ve doğalgaz hatları, Avrupa ekonomisinin görünmeyen damarlarından biri. Bu nedenle Rus denizaltılarının Avrupa çevresindeki hareketleri NATO tarafından yakından takip ediliyor.Hollanda fırkateyni Van Amstel’in savaş merkezinde görev yapan personel, denizaltıları tespit etmek için saatler boyunca radar, sonar ve diğer sensörlerden gelen verileri değerlendiriyor. Geminin Komuta Bilgi Merkezi’nde çalışan Hollandalı Teğmen Rick, denizaltı karşıtı harbi bir satranç oyununa benzetiyor. Çünkü burada mücadele çoğu zaman silahların ateşlenmesiyle değil, karşı tarafın nerede olduğunu bulmaya çalışmakla başlıyor.
Kaynak: Hürriyet
