Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temaslarının ardından yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin yıllardır adaletsizliğe karşı tavır aldığını söyledi. Erdoğan, milletini utandıracak bir adım atmadıklarını ve dünyanın zamanla Türkiye’nin ilk gün dile getirdiği noktaya yöneldiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu temaslarını tamamladığı New York’taki Türkevi’nde gazetecilerle bir araya geldi.
Dış politika, savunma sanayii ve iç gündeme dair soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, önemli mesajlar verdi.
Temaslarına ve gündeme dair değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:
Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’na katılmak üzere New York’a yaptığım ziyaretin sonuna gelmiş bulunuyoruz. 130’dan fazla ülkenin devlet ve hükümet başkanı düzeyinde temsil edildiği Genel Kurul etkinlikleri, bu yıl "Güveni Yeniden İnşa Etmek, Dönüşümü Yönetmek" temasıyla gerçekleşiyor. Görüşmelerin ikinci gününde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na hitap ettim. Hitabımızda ülkemizin çok taraflılığa olan desteğini vurgularken, coğrafyamızda yaşanan gelişmelerle ilgili görüşlerimizi paylaştık. Beş maddede daha kapsayıcı, daha adil ve etkili bir küresel sisteme duyulan ihtiyacın altını çizdik. Gazzeli kardeşlerimize yönelik zulmü bir kez daha insanlığın gündemine taşıdık. Maruz kaldığımız tehditlerle mücadelede bölgesel sahiplenmeyi esas alan yaklaşımımızı anlattım. Aynı gün Amerika ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini bir araya getiren toplantıya Sayın Trump’ın daveti üzerine iştirak ettim. Bu toplantıda da Orta Doğu’ya güvenlik ve istikrarın getirilmesi noktasında görüş ve önerilerimizi ifade ettik.
Bu yılki Genel Kurul görüşmelerinde iklim eylemi ve adil geçiş konusunun da öne çıktığını görüyoruz. Malumunuz, Türkiye olarak İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’na 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağız. Dünyanın dört bir yanından 100 bin katılımcıyı Antalya’da misafir edeceğiz. Genel Kurul konuşmamızda, eşim Emine Erdoğan’ın girişimleriyle başlattığımız Sıfır Atık Hareketi ile özellikle gıda israfının önlenmesi alanlarında ülkemizin yürüttüğü kapsamlı projeleri de paylaştım.
New York ziyaretimizde yine yoğun bir toplantı ve temas trafiğimiz oldu. Bu yıl görevi sona erecek olan Genel Sekreter Guterres’e ilave olarak sırasıyla Vietnam, Libya, Kuveyt, Kosova, Lübnan, Gürcistan, Katar, Senegal, Birleşik Krallık, Japonya, Polonya, Bangladeş, Ermenistan, Irak ve Ukrayna’dan muhataplarımla bir araya geldim. Görüşmelerimizde ikili konuların yanı sıra yakın çevremizde süren istikrarsızlık ve çatışmaların önlenmesi için atacağımız adımları ele aldık. New York ziyaretimizde Amerika’nın önde gelen iş çevreleri ve düşünce kuruluşlarıyla da bir araya geldim. Bu toplantılarda ülkemizdeki yatırım ve ticaret fırsatlarını anlattım. Bugün ayrıca Türk-Amerikan Müslüman toplumunun katılımıyla düzenlenen programa iştirak ederek, dost ve kardeşlerimizle kucaklaştık. Biliyorsunuz, gelecek sene Amerika ile diplomatik ilişkilerimizin tesisinin 100. yıl dönümü. İki dost ülke arasındaki bu önemli tarihi, hakkını vererek değerlendirmeyi hedefliyoruz. Sayın Trump’ın da bizimle benzer görüşlere sahip olduğunu biliyor, 2027 yılını Türk-Amerikan münasebetleri açısından bir referans haline getirelim istiyoruz. Bu düşüncelerle ziyaretimizin hayırlara vesile olmasını diliyor, şimdi sözü sizlere veriyorum.
"Bloomberg'de bir makaleniz yayımlandı. Bu makalenizde Birleşmiş Milletler'in reforma ihtiyaç duyduğunu ve bunun da ötelenemez olduğunu yazdınız. İlk kez de söylemiyorsunuz zaten bunu ama o makalede Birleşmiş Milletler'in bu reformunda Türkiye'nin de göreve hazır olduğunu vurguladınız. Benim anladığım bölgesel Birleşmiş Milletler gibi her coğrafyanın sorunlarının farklı olduğu ve onlara özgü çözümler üretilmesi gerektiği yönünde vurgularınız vardı. Nasıl bir BM tasavvur ediyorsunuz efendim? Nasıl bir BM düşünüyorsunuz?" sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Her şeyden önce bugün 190’dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin veto yetkisiyle sınırlandırıldığı bir Birleşmiş Milletler’den söz ediyoruz. Bu adaletsiz yapının, küresel istikrar ve huzuru koruyabilmesi, ortaya koyduğu temel ilkelere bağlı kalabilmesi, insanlığa vaadini yerine getirebilmesi mümkün değildir. Mesele sadece Türkiye’nin daha fazla söz sahibi olması değil, mesele Afrika’nın, Asya’nın, Latin Amerika’nın, İslam dünyasının, Avrupa’nın ve diğer bütün bölgelerin kendi tecrübeleriyle, kendi iradeleriyle bu küresel sistemde hakkaniyetli biçimde temsil edilme meselesidir.
Bunun için diyoruz ki; veto mekanizması kaldırısın; sadece 5 üyeyi koruyan Birleşmiş Milletler modelinden, bütün üyeleri kuşatan bir mekanizmaya geçiş yapalım. Genel Kurul’u güçlü, kuvvetli ve etkin kılalım. Kurulacak yeni yapıda, seçilmiş üyelerin belirli sürelerle görev yaptığı, yeniden görev almak isteyenlerin uluslararası toplumun güvenini yeniden kazanmak zorunda olduğu, daha adil bir sistem olmalıdır. Dünyanın sorunlarına 5 üye değil, bütün üyeler çözüm sunsun ve kararlar alsın. Çünkü dünyanın artık yeni duvarlara değil, yeni köprülere ihtiyacı var."
"Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda 16. konuşmanızı yaptınız. İlk konuşmanızdan bugüne kadar mazlumların ve daha adil bir dünya arayışının da sesi oldunuz. Son konuşmanızda, "Ömrüm yettiği sürece bu gerçekleri bu kürsüden konuşmaya devam edeceğim" dediniz. Aradan geçen yıllara ve dünyanın bugün geldiği noktaya baktığımızda, ilk konuşmanızdan bugünkü konuşmaya kadar olan uzun yolculuğu nasıl değerlendirirsiniz?" sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:
Bu yolculuk dimdik bir duruştan ibarettir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kürsüsüne ilk çıktığımızda ne söylüyor, nerede duruyorsak, bugün de hamdolsun aynı yerdeyiz. Suriye’de, Irak’ta, Ukrayna-Rusya Savaşı’nda, Afrika’da, Myanmar’da ve son olarak Gazze’de yaşananlar benim dile getirdiğim gerçeği tekrar tekrar gösterdi. Ukrayna-Rusya Savaşı’nın temelleri o yıllarda atıldı. Bölgemizdeki birçok mesele o günlerde atılan yanlış adımlarla büyüdü, kıvılcımlar adeta yangına döndü. O günlerde söylediklerimize dünya kulak kabartsa ve tedbir alınsaydı, bunca can kaybedilmeyecekti. Birleşmiş Milletler reformu o yıllarda yapılmış olsaydı, bugün bölgemizde ve dünyadaki çatışmaların ve savaşların önlenmesi işten bile değildi. Filistin Devlet Başkanı Sayın Mahmud Abbas’ın üst üste iki yıl Birleşmiş Milletler’de bulunamaması bile başlı başına uluslararası sistemdeki adaletsizliğin ne kadar derinleştiğini gösteren bir tablodur. Bizim meselemiz hiçbir ülkeye karşı olmak değildir. Bizim meselemiz adaletsizliğe karşı olmaktır. Kendi adımıza mutluyuz ki o günlerden bu günlere hep tarihin doğru tarafında durduk, milletimizi utandıracak bir tek adım bile atmadık. Bugün dünya, bizim ilk gün söylediğimiz yere gelme eğilimindedir.
Hürmüz'de gemi trafiği keskin biçimde azalıyor. Bölgeden geçen gemi sayısındaki sert düşüş, krizin artık yalnızca İran meselesi değil, küresel enerji ve ticaret meselesi olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin ABD ve İran'ı ateşkese götürecek somut bir planı var mı, taraflara ne öneriyorsunuz? sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadelerle cevap verdi:
"Hürmüz’deki tablo bu meselenin artık sadece İran ile Amerika arasındaki bir mesele olmadığını gösteriyor. Biz bu konudaki tavrımızı en net şekilde ortaya koyduk. Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatılmasına karşıyız. Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin korunması şarttır. Çünkü Hürmüz Boğazı’ndaki her gerilim, sadece bölge ülkelerini değil, Avrupa’yı, Asya’yı, enerji piyasalarını, taşımacılığı ve milyonlarca insanın günlük hayatını doğrudan etkiliyor. Son dönemde ticari gemi trafiğinin dramatik biçimde azalması, meselenin boyutunu açıkça ortaya koyuyor.
Orası küresel enerji güvenliği ve uluslararası ticaret için hayati önemdedir. Sorunların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesinin anahtarı olarak Hürmüz açılmalıdır. Biz bir an evvel müzakere zeminine dönülmesinin gerektiğini bütün muhataplarımıza anlatıyoruz. Yapılması gereken yeni cephelerin değil, yeni diplomasi kanallarının açılmasıdır."
"Dünya Hürmüz'e kilitlenmişken üst tarafımızda Karadeniz'de de Rusya-Ukrayna arasındaki savaş yeniden şiddetlendi. Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar da yeniden arttı. Bu yüzden tahıl gemileri limanlarda bekliyor. Daha önce sizin girişimlerinizle inşa edilen Karadeniz Tahıl Girişimi benzeri yeni bir güvenlik mekanizmasının kurulması ve koridorun yeniden hayata geçirilmesi gündeme gelebilir mi? Taraflarla bu konuda yaptığınız görüşmelerden umutlu musunuz? Ukrayna lideri Zelenski ile yaptığınız görüşmede bu konu gündeme geldi mi?" sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları söyledi:
Karadeniz’de güvenlik meselesi hem bizim hem de bölgemiz için çok önemli. Karadeniz bu savaşın bir cephesi değildir, asla olmamalı. Biz taraflarla yaptığımız görüşmelerde seyrüsefer emniyetinin yeniden sağlanmasının gereğini ayrıntılı bir şekilde anlatıyoruz. Bunun iki faydası olacak, gıda güvenliğinin sağlanması ve savaşın yayılmasının önlenmesi. Karadeniz’de ticari gemilere saldırıyı kim yaparsa yapsın kabul etmediğimizi, tarafların sorumlu davranmasını beklediğimizi net bir şekilde ilan ettik.
Artık yeniden tahıl koridorunu tesis etmek için gayretlerimizi artırdık. Bunun için diplomatik adımlarımızı da hızlandırıyoruz. Konuyu Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile bir kez daha ele aldım ve kendisinden aldığım cevap da olumlu.
Mekke Savunma İttifakı ile ilgili daha yolun başında çeşitli sınamalar söz konusu. Özellikle Suudi Arabistan üzerinde birtakım baskılar var. İttifakın geleceğiyle ilgili neler söylemek istersiniz? sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu yanıtı verdi:
Kaynak: TRT Haber Gündem
