Son yıllarda görülme sıklığı artan ‘beyin sisi’, odaklanmada zorlanma, düşünceleri eskisi kadar iyi toparlayamama, dikkati sürdürmede güçlük çekme ve yeni bilgileri işlemekte zorlanma gibi şikayetlere neden oluyor. Bir hastalıktan ziyade şikayetler bütünü olan beyin sisinin son yıllarda daha fazla gündeme gelmesinin sebebi ne?
Sonbaharla birlikte günlerin erken kararmaya başlaması, fiziksel aktivitenin azalması ve uyku düzeniyle günlük yaşam alışkanlıklarının değişmesi gibi bazı mevsimsel etkenler de beyin sisi şikayetlerini artırabiliyor. Ancak alınabilecek basit ama etkili önlemlerle şikayetler azaltılabilir. Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Emir Tavşanlı beyin sisine karşı 6 etkili önlemi anlattı.
Her bireyin uyku ihtiyaç süresi, uykunun geldiği saat, uyanma saati genetik olarak birbirinden farklıdır. Her birey kendi uyku düzenini bozmayacak şekilde düzenli bir uyku saati ve süresine olabildiğince riayet etmeye çalışmalıdır. Uyku kalitesi ile ilgili sorun yaşıyor ise (örneğin; horlama, uykuda nefes durması veya gün içinde aşırı uyku hali gibi şikayetler varsa) bir uyku tıbbı hekimince değerlendirilmelidir.
Beyin sağlığı için özellikle Akdeniz tipi diyet uygundur. Sebze, meyve, tam tahıllar, kuruyemişler, balık ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağ kaynaklarını içeren dengeli bir beslenme düzeni oturtulmaya çalışılmalıdır. Aşırı şeker tüketimi ve düzensiz öğünler ise beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkiye sahiptir.
Fiziksel aktivite ve düzenli egzersiz, yalnızca kas ve kalp sağlığı için değil, beynin sağlıklı işleyişi için de önemlidir. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmak, örneğin tempolu yürüyüşe zaman ayırmak büyük fayda sağlar. Uzun süreli stresin beyin fonksiyonları üzerinde olumsuz etkisi mevcuttur.
Günlük yaşamda stres tamamen ortadan kaldırılamasa da, stres ile baş etme yöntemlerini geliştirmek mümkündür. Hobi edinmek, işyerinde kısa molalar vermek, gevşetici egzersizler (nefes egzersizleri vb) stres ile baş etmede yardımcı olabilir. Ancak bu yöntemler başarılı olmaz ve kişi artık ‘tükenmiş’ hissetmeye başladı ise profesyonel destek alınması gerekir.
Gün ışığı, vücudun biyolojik saatinin düzenlenmesinde ve uyku-uyanıklık döngüsünün sürdürülmesinde önemli rol oynar. Sonbahar ve kış aylarında doğal gün ışığı süresi kısalır. Doğal gün ışığından olabildiğince faydalanabilmek için mümkün olduğunca sabah saatlerinde açık havada zaman geçirmek, gün içinde uzun süre kapalı ortamlarda kalmamak önemlidir.
Kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, hobilerle ilgilenmek, yeni beceriler edinmek farklı bilişsel işlevlerin kullanılmasını sağlar. Bu aktiviteler sadece beyin sisine karşı değil, ayrıca beynin yaşlanma sürecine de olumlu yönde etki eder. Sosyal ilişkilerin kesilmemesi de aynı şekilde zihinsel ve duygusal iyilik halini destekler.
Beyin sisi şikayetlerine neden olabilecek bazı tıbbi durumları da göz ardı etmemek gerekiyor. Örneğin; kansızlık, tiroit hastalıkları, vitamin eksiklikleri, depresyon, uyku bozuklukları ve bazı ilaçların yan etkileri de benzer belirtilere neden olabilir. Bu sebeple beyin sisi yakınmaları ile başvuran hastalarda bu tabloların da araştırılması önemlidir.
Ve en önemlisi önüne geçmek için ne yapabiliriz?
Kaynak: Hürriyet
