Ayasofya’daki kapsamlı restorasyon kapsamında yapının yeraltındaki tünel, mahzen ve tarihi alanlarında temizlik, belgeleme ve koruma çalışmaları sürüyor. Mehmet Nuri Ersoy, uygun bulunan bölümlerin gerekli güvenlik ve koruma adımlarının ardından ziyaretçilere açılabileceğini belirtti.
Bizans döneminde 532-537 yılları arasında inşa edilen Ayasofya’da ana kubbe, mihrap ve minber bölümleriyle birlikte yeraltındaki yapıları kapsayan geniş kapsamlı restorasyon çalışmaları yürütülüyor. Çalışmalar, Vakıflar Genel Müdürlüğü koordinasyonunda bilim heyeti ve koruma kurulunun kararları doğrultusunda ilerliyor.
Şubat 2025’ten bu yana sürdürülen yeraltı çalışmalarında yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldı. Böylece daha önce erişilemeyen tünel, mahzen ve diğer tarihi mekânların incelenmesi mümkün hale geldi. Bu alanların, İstanbul’un tarihi su yönetimi ve altyapısına ilişkin bilgiler sunabileceği değerlendiriliyor.
Araştırılan yeraltı sistemlerinin yağmur sularının tahliyesi ve su dağıtımı gibi işlevlere sahip olduğu belirtilirken, bazı bölümlerin insanların geçebileceği büyüklükte olduğu aktarıldı. Ancak tüm alanların işlevleri ve tarihsel bağlantıları henüz kesin olarak ortaya konulmuş değil; incelemeler devam ediyor.
Ayasofya’nın kuzeydoğu bölümündeki dört odalı yeraltı mezarı da çalışmaların önemli başlıkları arasında bulunuyor. Hipoje olarak tanımlanan yapının, Ayasofya’dan daha eski dönemlere uzanan izlerin anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Yeraltındaki hangi bölümlerin ziyarete açılacağı, bilimsel incelemeler ile koruma ve güvenlik koşullarına göre belirlenecek.
Ana kubbedeki güçlendirme çalışmaları sürerken, mihrap ve minberin bulunduğu doğu bölümünün üzerindeki yarım kubbe için de yeni bir aşamaya geçildi. Modelleme ve statik analizler, bu bölümün güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Kaynak: Hürriyet
