Annelerin ‘ölümcül’ kimlikleri

Hepsi birden olmak istedim. Hiçbiri olamadım. Bu sözler, olasılıkla her annenin, -en azından belki bir işi, belki bir tutkusu, devam ettirmek istediği bir kariyeri, hayata geçirmek istediği planları olan veya sadece, aynı anda pek çok şeyi başarmaya çalışan annelerin- sürekli kendilerine söyledikleri cümlelerdir. “Seni Tanıyorum”un Funda'sı (Elçin Sangu) da böyle.

Hem iyi bir anne olmak istiyor hem iyi bir eş, hem iyi bir ressam hem de… Tıpkı pek çoğumuz, pek çoğunuz gibi... “Seni Tanıyorum”, modern dünyada var olma mücadelesi veren “modern” annelerin kimlik karmaşası ile bazen görkemli, bazen ise yalnızca trajik yükseliş ve düşüşleri üzerine etkileyici bir öykü.

TOPLUMUN KISKACINDA “Kimlik öyle bir çırpıda verilmez, yaşam boyunca oluşur ve değişir” der Amin Maalouf ünlü “Ölümcül Kimlikler” kitabında. Gelin bu düşünceyi biz, toplumun kıskacına aldığı kadınlara, annelere uygulayalım.

Özellikle Türkiye’de -ki “Seni Tanıyorum”da bu sorun, Funda’ya aile fertlerinin yaklaşımıyla çok isabetli bir biçimde betimleniyor- kadınların toplum tarafından belirlenmiş, sınırları koyu bir biçimde çizilmiş annelik, kadınlık rolleri arasında sıkışıp kalması ve en sonunda dizideki haliyle “yok oluş”larına giden süreci hepimiz çok iyi biliyoruz.

Çünkü anneden, önce “topluma göre bir anne” olması ve bunun için de birtakım özverilerde bulunması bekleniyor: Sözgelimi kariyerinden, hayallerinden vazgeçmesi bekleniyor, dizide vurgulandığı gibi “en büyük eserinin çocuk olduğu” hatırlatılıyor durmadan.

Anne yeni kimliğiyle barışmaya çalışırken eskileri ve yenileri ekleniyor omuzlarına, bitmek bilmeyen yeni rollerle pek çok kadın bilmeden, istemeden kendi “tükenişini” hazırlıyor. Tersini yapansa zaten “iyi anne” olmuyor kimsenin gözünde. KARİYER VE KİMLİK İşte bu çıkmazda, kariyeri ve tutkusu arasında ne yapacağını bilemeyen Funda, kadınların ve annelik mefhumunun tüm ölümcül kimliklerini mayasında yoğuruyor.

Hikâye esasen, bir türlü içine sinmeyen onlarca bebek bakıcısından sonra doğru insan olduğunu düşündüğü Nazlı’yı (Melis Sezen) evine almasıyla başlıyor. Bir süre sonra, Nazlı ile Funda’nın eşi İlker’in (Ozan Dolunay) geçmişten gelen bir bağları olduğunu öğreniyoruz ve senaryodaki gerilim ile iki kadın arasındaki çatışma bu olay örgüsü üzerinden biçimleniyor.

Dizi, sekiz bölüm boyunca tansiyonu yükseltmek ve karakterler arasındaki duygusal yoğunluğu dengede tutma konusunda son derece başarılı, evin her yerine ve koridorlara sinen kırmızı renk paleti ve müziklerle de bunu destekliyor. Bazı anlarda melodramatik unsurlara gereğinden fazla yer verip anlatıyı fazlaca “soğutuyor” ancak yine de bir çırpıda diziyi bitirebilecek malzemeyi de veriyor size.

Özellikle Funda ve Nazlı karakterlerinin aralarındaki basit kıskançlıkların ötesinde, onlara daha gerçek, inandırıcı duygular yüklüyor; sevgi ve tutkunun farklı şekillerdeki sonuçlarını sorguluyor. Bu, kimi zaman kariyerde kimi zaman bir çocuğa duyulan sevgide, kimi zaman bir sevgiliye duyulan ilgide, kimi zaman da anneliğin farklı hallerinde açığa çıkıyor.

Ve sorduğu sorulara verdiği yanıtlar pişmanlıkla tarif edildiğinde anneliğin bitmek bilmeyen kaygısı öykünün çekirdeğinden fırlayıp ekrandan taşıyor: Resim sanatından ve İtalyancadaki pişmanlık fiilinin kökeninden gelen pentimento ile annelerin kimlik bunalımlarıyla göz kamaştırıcı bir bağ kuruyor.

“Seni Tanıyorum”, iki kadının sahip olduğu farklı roller ve kimlikler üzerinden, kadınlığın pek çok haline ve hatta patriyarkal normlara uzanan pek çok temayı avucunun içine alıyor ve teker teker inceliyor. Ancak bunları yaparken kaçırdığı bir şey var: Tam da ataerkil toplumun düşünce yapısına nüfuz etmiş, erkeğin “koşulsuz masumiyeti” ve olaylardaki “aşırı edilgen” yapısı.

Bu gerçekten bir türlü kurtulamadığımız, sanki her şey kadınların arasında, onlar yüzünden -evet, Funda bunu kendisinin yaptığını söylüyor ancak İlker’in bu denli kabul/teslimiyet hali bir süre sonra sinir bozucu olabiliyor- onlarla ilgili algısı dizinin temel kusuru. Ve bir bakıma, eleştirdiği yapıyı yeniden üretme riski de taşıyor.

İlker, bu bakımdan bir parça daha basmakalıp erkek figüründen koparılabilse ve olayların gelişiminde ve sonuçlarında karar verme yetisine sahip olabilseymiş, bence çok daha ayakları yere basan, meramını doğru dile getiren bir anlatıyla karşılaşabilirmişiz.

Yine de bu haliyle bile, kadınların anne olduktan sonra durmadan değişen, dönüşen, çoğunlukla tüketen ama bir yandan da onları daha güçlü kılan kimliklerini çarpıcı ve gerçekçi bir biçimde ifade etmeyi başardığını söylemek gerek. Seni Tanıyorum’u, Netflix’te izleyebilirsiniz. Puanım:7. 5/10

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika